सामग्री पर जाएँ
सर्वकोश
पाशुपत सूत्र (भगवान् लकुलीश - कौण्डिन्य प्रणीत पञ्चार्थभाष्य सहित पाशुपत दर्शन मूल)

पाशुपत सूत्र (भगवान् लकुलीश - कौण्डिन्य प्रणीत पञ्चार्थभाष्य सहित पाशुपत दर्शन मूल)

Pashupata Sutras of Lakulisha with Panchartha Bhashya

भगवान् लकुलीश (भाष्यकार: कौण्डिन्य) द्वारा

DevanagariSanskritpublished166 पृष्ठ

पृष्ठ 87, कुल 166 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 87

८० सभाष्य पाशुपतसूत्रे
परिभूयमानश्चरेत् ॥ ५ ॥
अत्र परि सर्वतोभावे । पगक्ष्याः परीक्ष्या इत्यर्थः(?) । भूय
इति बहुधा । यष्टिमुष्ट्यादिभिः संयोजनं परिभवः । कायिक
इत्यर्थः । मान इति साधककालकर्माभिधाने । परिभूयमानेनैव ।
स परिभवो दरिद्रपुरुषराजाभिषेक इव द्रष्टव्यः । कनकपाषाणवद्
इन्द्रकीलकवच्च भवितव्यम् । चरेद् इत्यर्जनमधिकुरुते । धर्मार्जने
नियोगे च निन्दित इति गर्हिताभ्याख्याने चरितव्यमित्यर्थः ॥ ५ ॥
आह—अवमतस्य परिभूयमानस्याचरतः किं तापशान्तिरेव, उत
शुद्धिरप्यस्ति ? । उच्यते—अस्ति ! यस्मादाह—
अपहतपाप्मा ॥ ६ ॥
भवतीति वाक्यशेषो वचनाधिकाराद् गम्यते । अत्र अप
वर्जने आघाते नाशे च । अपहता अन्यतनष्टा इत्यर्थः(?) । पाप्मानोऽत्र
द्विविधाः सुखलक्षणाः दुःखलक्षणाश्च । (तत्र सुखलक्षणाः)—उन्मादः
मदः मोहः निद्रा आलस्यं कोणता अलिङ्गः नित्यमसद्वादित्वं
बहुभोजनमित्येवमाद्याः । तथा दुःखलक्षणाः—शिरोरोगदन्तरोगाक्षि-
रोगाद्याः । एवमेते पाप्मान आत्मगताः कार्यकारणेष्वादर्शप्रतिरूपक-
वदभिव्यक्ताः । कृत्स्नाः अपहताः (अन्यतमस्य?) पाप्मानः सोऽयमप-
हतपाप्मा भवतीत्यर्थः ॥ ६ ॥
आह—किमवमानः परिभवश्च कायिकं मानसं साधनद्वयमेवास्य
पापक्षयशुद्धिहेतुः, आहोस्वित् वाचिकमप्यस्ति नेति ? । उच्यते—
यस्मादाह—