पाशुपत सूत्र (भगवान् लकुलीश - कौण्डिन्य प्रणीत पञ्चार्थभाष्य सहित पाशुपत दर्शन मूल)

द्वितीयोऽध्यायः । ६३
्यजनमध्ययन(म ?)ध्या(प ?)नस्मरणायम् । तत्फलं-देवनित्यता,
सायुज्यम् (अ० ५, सू० १०, ३३) इत्युत्तरत्र वक्ष्यामः ॥ ९ ॥
आह--अनिर्देशात् सन्देहः । कथमुभयथा ? । द्विधा निर्देशो
वाच्यः । तदुच्यते—
देववत् पितृवच्च ॥ १० ॥
कथमिति ? । उच्यते—पूर्वमस्य ब्राह्मणस्य देवयजने पितृ-
यजने चाधिकारोऽधिगतः । तस्मात् तेभ्यो देवपितृभ्यो भक्ति-
व्यावर्तनं कृत्वा उभयथापि महेश्वरे भावमवस्थाप्य यजनं कर्तव्यं
नान्यस्य । चशब्दः प्रतिषेधे । यत्तत् पूर्वं देवपितृषु कारकत्वं
सम्भावितं, तत् तेषु न विद्यते । अतस्तेषां यजनं न कर्तव्य-
मित्यर्थः ॥ १० ॥
आह—यद्येवं तस्माद् उच्यतां देवपितॄणां को दोषः ?
यस्मात् ते न यष्टव्याः । रुद्रे वा को गुणः ? यस्मात् स एव
यष्टव्यः । इति निर्देशो वाच्यः । अप्स्नानादिवत् । तदुच्यते—
उभयं¹ तु रुद्रे देवाः पितरश्च ॥ ११ ॥
तत्रोभयं द्वयं समस्तमित्यर्थः । तुशब्दो देवपितृषु वैशेषिकं
कारणत्वं व्यावर्तयति । रुद्रे इति कारणापदेशम् । रुद्रस्य रुद्रत्वं
पूर्वोक्तम् । रुद्र इति वैषयिकं सन्निधानम् । अत्र शक्तिर्विषय
इत्यनर्थान्तरम् । ते देवपितरो रुद्रशक्त्यां हार्यधार्यकार्यत्वेन वर्तन्ते,
१. 'उभये' इति सूत्रपाठः.