पाशुपत सूत्र (भगवान् लकुलीश - कौण्डिन्य प्रणीत पञ्चार्थभाष्य सहित पाशुपत दर्शन मूल)

१४४ सभाष्ये पाशुपतसूत्रे
पशुपतेरित्युद्दिष्टयोर्दुःखान्तप्रसादयोर्गच्छेद् दुःखान्तमीशप्रसादादिति
दुःखान्तं परिसमाप्तमिति ॥ ४० ॥
एवमध्यायपरिसमाप्तिं कृत्वा युक्तं वक्तुम्—
अत्रेदं ब्रह्म जपेत् ॥ ४१ ॥
इति । अस्य पूर्वोक्तोऽर्थः । विधिनैव पूर्वोक्तेन विधिना जप्यन्यम् ।
न तु दुःखान्तगतेन गणपतिवदि(अ० १, सू० ३८)त्यर्थः ॥ ४१ ॥
आह— कामित्वात् कृपया भगवता दुःखान्तो दत्तः स्वेच्छयैव,
न पुनरदुःखान्तं करिष्यति। अथाशक्तस्तथाप्यस्य शक्तिव्याघातः
पाचकवदकर्मापेक्षत्वं चोच्यते (?) । अत्र यथा नित्यो दुःखान्तस्तथा
वक्ष्यामः। यथा च काङ्क्षतो लिप्सतश्च साधकाधिकारनिवृत्तिस्तथा
वक्ष्यामः। पदार्थनिगमनार्थे चोच्यते—
ईशानः सर्वविद्यानाम् ॥ ४२ ॥
अत्र ईशनाद् ईशानः। अत्रेशनादीशान इत्युक्तं कारणम्
ईशानः प्रभुः धातेत्यर्थः । आह—कस्यायमीशानः ? । तदुच्यते—
सर्वस्येशानः । सर्वशब्दो विद्याप्रकृतेर्निरवशेषवाची द्रष्टव्यः । विद्यान
धर्मार्थकामकैवल्यतत् साधनपराणाम् ईशानः । विद्यानामिति षष्ठीबहु
वचनम् ॥ ४२ ॥
आह—किं विद्यानामेवेशानः ?, न तु विद्याभिर्ये विदन्ति ?
उच्यते—