पाशुपत सूत्र (भगवान् लकुलीश - कौण्डिन्य प्रणीत पञ्चार्थभाष्य सहित पाशुपत दर्शन मूल)

११६ सभाष्य पाशुपतसूत्रे
शून्यागारगुहावासी ॥ ९ ॥
इति । अत्र शून्यमेवागारं शून्यागारम् । शून्यं विविक्तं निर्जन-
मित्यर्थः । आगारम् इति गृहपर्यायः । आगारं गृहं वेश्म सदन-
मिति पर्यायः । गुहू संवरणे । प्रविष्टं साधकं आवरयति गोपयतीति
गुहा । आह—आवरकत्वाविशेषाच्छून्यागारगुहयोरविशेष इति चेत् ,
तदुच्यते—मृत्तृणकाष्ठादिकृतम् अगारं, पर्वतगुहाद्या गुहा । तस्मान्ना-
विशेष इति । यथा सति विभुत्वे ज्ञत्वं साधर्म्यं पुरुषेश्वरयोः,
सर्वज्ञत्वतो विशेषः । तस्मादायतनेऽविविक्तदोषं दृष्ट्वा शून्यागारे
गुहायां वा यथोपपत्तितो विचार्य विविक्तं विवेच्य यन्मात्रस्थाना-
सनशयनादिभिरुपजीवति, तन्मात्रं संस्करणमर्यादयोपयोगक्रियाभि-
निविष्टेन वस्तव्यम् । वसतिसंयोगाद् गुहावासी भवति । पुलिनवासि-
वत् ॥ ९ ॥
आह—तत् कथं ज्ञेयं, यथा जितानीन्द्रियाणि ? । तेषां जितानां
वा किं लक्षणम् ? । तदुच्यते—
देवनित्यः ॥ १० ॥
अत्र देवो भगवान् । तत्र यदास्य भगवति देवे नित्यता ।
कथम् ? । अध्ययनध्यानाभ्यां देवेऽधिकृतस्य प्राधान्येन निश्चलता
वर्तते । स्वल्पतरव्यवधानेऽपि अतियोगाभ्यासनिरन्तरप्राप्तिः । स्मृतिस्तु
देवनित्यतेत्यर्थः ॥ १० ॥
आह—देवनित्यतायाः किं लक्षणम् ?। तदुच्यते—जितेन्द्रियत्वम् ।
यस्मादाह—