न्यायमञ्जरी: प्रथम भाग (आचार्य जयन्त भट्ट - पं. सूर्यनारायण शुक्ल सम्पादित, काशी संस्कृत ग्रन्थमाला)

प्रमाणप्रकरणम् २०९
शब्दो न ते ऽस्त्य(स्ति)वर्णात्मा न शङ्खो(ब्दो)वर्णसम्भवः ।
न नादवृत्ति शब्दत्वमिति तद्ग्रहणं कथम् ॥
अभिव्यङ्ग्यशब्दपक्षापेक्षया कार्यशब्दपक्षे लाघवम् ।
यत्पुनरिदं सन्धारितं व्यञ्जककार्यपक्षयोः क शब्दग्रहणे गुर्वी कल्पना भ-
वति क वा लघ्वीति तदपि मौलप्रमाणविचारसापेक्षत्वादप्रयोजकम् ।
यदि मौलप्रमाणेन साधिता नित्यशब्दता ।
त्वदुक्ता कल्पना साध्वा मदुक्ता तु विपर्यये ॥
कोष्ठ्येन च बहिः प्रसरता समीरणेन सर्वतः स्तिमितमारुतापसरणं
क्रियते इत्येतदेव तावदलौकिकं कल्पितम् , “अग्नेरूर्ध्वज्वलनं वायोस्तिर्यग्ग-
मनमणुमनसोश्चाद्यं कर्मेत्यदृष्टकारितानि”इति(१) मरुतां तिर्यग्गमनस्वभावत्वा-
दूर्ध्वमधश्च शब्दश्रवणं न भवेत् ।
यावन्न वेगेना