निरुक्तम् (महर्षि यास्क मुनि - निघण्टु एवं वैदिक शब्द-व्युत्पत्ति सान्वय सटीक भाष्य)
Niruktam of Maharshi Yaska with Nighantu and Hindi Commentary
महर्षि यास्क मुनि द्वारा
पृष्ठ 644, कुल 1282 में से
संदर्भ में पढ़ेंहिन्दी निरुक्त ( २७६ ) ६ अध्याये
शब्द अर्थ
मन्म मनः । ( मननीयमर्थजातम् ) ( खं० ७ )
स्थूरः समाश्रितमात्रो महान्भवति । ( खं० ८ )
अणुः अनुस्थवीयांसम् । उपसर्गो लुप्तनामरूपो
यथा सम्प्रति ।
कुरुङ्गः राजाबभूव । कुरुगमनाद्वाकुलगमनाद्वा ।
कुरुः कृन्ततेः ।
क्रूरम् कृत्त्यप्स्य भवति ।
कुलम् कुष्णातेः । विपुषितम्भवति ।
पञ्चमः पादः ।
स्तवे स्तूयते । ( खं० १ )
मन्द्रजिह्वम् मन्दनजिह्वम् । मोदनजिह्वमितिवा ।
अर्कैः अर्चनीयैः । ( स्तोमैः )
सामि स्यतेः । ( समाप्तम् )
सुदानवः कल्याणदानाः । ( खं० १ )
भूर्णिम् भ्रमणशीलम् । ( खं० २ )
याचिषत् याचिष्यते । ( खं० २ )
मनामहे मन्यामहे । ( खं० ३ )
अरायासः अधनाः । ( खं० ३ )
वृकः लाङ्गलं भवति । विकर्तनात् । ( खं० ४ )
लाङ्गलम् लङ्गतेः । लाङ्गूलवद्वा ।
लाङ्गूलम् लगतेर्लङ्गुतेर्लम्बतेर्वा ।
आर्य्यः ईश्वरपुत्रः ।
अहर्दृशः सूर्यदृशः । ये इमानि अहानि पश्यन्ति न
पराणि (नास्तिका) ( खं० ४ )