निरुक्तम् (महर्षि यास्क मुनि - निघण्टु एवं वैदिक शब्द-व्युत्पत्ति सान्वय सटीक भाष्य)

हिन्दी निरुक्त ( ३२३ ) ६ अध्याय
यते इति वा ॥ “धेनुं नङषं पिन्वतमसक्राम् ”
असंक्रमणीयम् “सतीनां च साधनं । विभक्तांचाधवम्”
११६ असक्राम् । आधवनात् । “विजेषकूदिन्द्र इवानवब्रवः”
११७ आधवः । आनवब्रवः । “ अराथि कक्षे विकटे गिरिर्गच्छ
११८ आनवब्रवः । सदानोनुवे । शब्दकारिके । ( दुर्भिक्षे ) सदान्वे”
११९ सदान्वे । “ शिरिम्बिठस्य सत्वभिः ”
१२० शिरिम्बिठः । मेघः । शीर्यते विठे । “ पराशरः शतयातुर्वसिष्ठः । ”
१२१ पराशरः । पराशरः–पराशीर्णस्यस्थविरस्य स्थवि-
रस्यजज्ञे । “यत्रा वोवधूदति क्रिक्विदती ”
१२२ क्रिक्विदती । विकर्तनदन्ती । “ वामं वामं त आदुरे .... वामं दूँवः
१२३ करूळती । कृत्तदतो । अपिवादेवं कश्चित्कृत्तदन्तं करूळती”
दृष्ट्वाएवमवदक्षत् । अदन्तकः पूषा-इति
ब्राह्मणम् । “ दनोनोविश्वइन्द्रमग्नवाचः !”
१२४ दनः । दानमनसः । “आवोरा मिवमामयं गरारुरभिसन्यते”
१२५ गरारू । संधियायिषुः । “ अश्वयुर्गव्यूरथयूर्वसुंयूः”
१२६ इंदुंयूः । इंदुंकामयमानः । अथापि तद्दूर्देभ भा-
ष्यते । वसुयुरिन्दूः । वसुमान्-इत्य-
थार्थः ।