निरुक्तम् (महर्षि यास्क मुनि - निघण्टु एवं वैदिक शब्द-व्युत्पत्ति सान्वय सटीक भाष्य)

हिन्दी निरुक्त ( १९ ) ४ अ० १ पा० १ खं०
प्रासंगिकशब्दाः।
शब्द अर्थ
दुरोणः इतिगृहनाम । दुरवा भवन्ति दुस्तर्पाः । भोजनानि
इतिवा धनानि इतिवा ।
सूचिकाः पुनर्मुष्कातेः ।
मूषः अपि, एतस्मादेव ।
त्रितः तीर्णतमो मेधया । अपिवा संख्यानामैव अभिप्रेतं
स्यात्-एकतो द्वितः त्रितःइतित्रयो बभूवुः। (खं०६)
वासराणि वेसराणि विवासनानि गमनानि-इतिवा । खं(७)
कर्त्तन
हन्तन } इति अनर्थका उपजनाः । ('न' अनर्थकः)
यातन
मरुत्वान् मरुद्भिस्तद्वान् । ( खं०८ )
वृषभः वर्षिता अपाम् ।
रणाय रमणीयाय ।
मदाय मदनीयाय ।
मधु सोमम् औपसिकम् । माद्यतेः (प्रथमपादःसमाप्तः )
द्वितीयः पादः
सक्तुः सचतेः । दुर्धावो भवति । कसतेर्वा स्याद्वि परीतस्य
विकसितो भवति । ( खं० २ )
धीराः प्रज्ञानवन्तः । ध्यानवन्तः ।
भद्रम् भगेनव्याख्यातम् । भजनीयंभूतानाम् । अभिद्रवणी-
यम् । भवद्दूरमयति इतिवा । भाजनवद्वा ।
लक्ष्मीः लाभाद् वा । लक्षणाद्वा । (लक्ष्यनाद्वा ) लाञ्छ-
नाद्वा । लषतेर्वा स्यात् प्रेप्साकर्मणः । लग्यतेर्वा-