निरुक्तम् (महर्षि यास्क मुनि - निघण्टु एवं वैदिक शब्द-व्युत्पत्ति सान्वय सटीक भाष्य)
Niruktam of Maharshi Yaska with Nighantu and Hindi Commentary
महर्षि यास्क मुनि द्वारा
पृष्ठ 438, कुल 1282 में से
संदर्भ में पढ़ेंहिन्दी निरुक्त ( १८ ) ४ अ० १ पा० १ खं०
चतुर्थाध्याय के निरुक्तस्थ कुछ प्रासंगिक शब्द
शब्द अर्थ
मर्त्याः । मनुष्यनाम मर्यादा वा । (खं० २)
मेथतिः । आक्रोशकर्मा ।
पाश्या । पाशसमूहः ।
वयः । वेर्बहुवचनम् ।
(सुपर्णाः) सुपतनाः ।
चत्तुः ख्यातेः । चष्टेर्वा ।
पूर्धि पूरय । देहि वा ।
पार्श्वम् पर्शु मयमङ्गं भवति ।
पर्शुः स्पृशतेः ।
पृष्ठम् स्पृशतेः ।
अङ्गम् अङ्गनात् । अञ्चनाद्वा
श्रोणिः श्रोणतेः
दोः द्रवतेः ।
श्यामम् श्यायतेः ।
यकृत् यथाकथाच कृत्यते ।
शितिः श्यतेः ।
मांसम् माननंवा । मानसंवा । मनोऽस्मिन् सीदति इतिवा
मेदः मेद्यतेः ।
अद्रिः आहणाति एतेन । अपिवा अत्तेः ।
राधः इतिधननाम । राध्नुवन्ति एतेन ।
उभौ समुब्धौ भवतः ।
दमः इति गृहनाम ।
मनः मनोतेः ।
अतिथिः अभ्यतितोगृहान् भवति ।
अभ्येति तिथिषु परगृहान इतिवा । गृहाणिश्चेतिवा