निरुक्तम् (महर्षि यास्क मुनि - निघण्टु एवं वैदिक शब्द-व्युत्पत्ति सान्वय सटीक भाष्य)

हिन्दी निरुक्त ( ४३७ ) ११अ० ३पा० १०खं०
नः सुभगा बोधतु आत्मना, सीव्यतु अपः प्रजनन-
कर्म सूच्या अच्छिद्यमानया ।
'सूची' सीव्यतेः ।
ददातु वीरं शतप्रदम् उक्थपवक्तव्यप्रशंसम् ॥
'सिनीवाली' 'कुहूः'-इति देवपत्न्यौ इति
नैरुक्ताः॥
अमावास्ये इति याज्ञिकाः ।
या पूर्वा अमावास्या सा सिनीवाली, या उत्तरा
सा कुहूः- इति विज्ञायते ।
'सिनीवाली' 'सिनम्' अन्नं भवति, सिनाति
भूतानि । 'वालं' पर्व । वृणोतेः । तस्मिन् अन्न-
वती । वालिनी-इति वा । वालेनेव अस्याम्
अणुत्वाच्चन्द्रमाः सेवितव्यो भवति-इति वा ।
तस्या एषा भवति ॥ १० ( ३१ ) ॥
अर्थः- "राकामहम्०" इस ऋचा का गृत्समद
ऋषि और देविकाओं में विनियोग है ।
'अहम्' मैं 'सुहवाम्' (सुह्वानाम् [ शुभ आवाहन वाली
राकाको 'सुष्टुती' (सुष्टुत्या] सुन्दर स्तुतिसे 'हुवे' (आह्वये)
बुलाता हूं । 'नः' हमें 'शृणोतु' सुने - हमारी पुकार सुने ।
'सुभगा' सुन्दर धनवाली 'त्मना' (आत्मना) अपने आपसे
'बोधतु' जाने 'अपः' (प्रजननकर्म ) सन्तान के उत्पत्ति के