मानसार शिल्पशास्त्र (प्रसन्ना कुमार आचार्य - प्राचीन भारतीय स्थापत्य, नगर-नियोजन व मूर्ति-शिल्प महाकोश)

CHAPTER LXIX
2. I. तमि for तिरि suggested by the other Mss.
6. B. C. मुखाख्यादि ।
9. (1) I. पक्षा, for प्रच्छा suggested by the other Mss. (2) I. प्रभा for
प्रथा suggested by the other Mss. (3) B. C. सुपा for उप ।
10. I. नदोषयुक्, C. यथोक्तवत्, B. दोषयुक् ।
11. B. दृष्टा, C. द्रष्टा ।
12. I. तस्यातु तु for तस्मात्तु suggested by the other Mss.
13. I. योग, B. C. धिक ।
18. (1) I. मज्ञा for तज्ञा suggested by the other Mss.
(2) I. मथा, B. C. तथा ।
22. (1) B. C. स्यात् तुंगे, I. रोगास्याऽङ्गेन ।
(2) B. वरशेन च, C. कृषेनु च ।
24. I. द्विचक्षणः for तक्षखादेव suggested

308 MĀNASĀRA
41. C. प्रदेशं स्यात्, I. प्रदेशस्य for the first expression suggested by the
other Mss.
42. C. जालकं जंम for सालजम्म ।
45. B. सारेांगा for सालाङ्ग ।
52. C. दृष्ट्या for वृष्ट्या ।
53. I. धावहे for मावहेत् suggested by the other Mss.
54. (1) I. सज्जनेन for सज्जनः ।
(2) B. स्फूर्जेदोपं (? पं), C. स्फूर्जयो ।
55. B. त्वंगं तु for चरं तु ।
57. (1) I. कुद्मस्य for कुद्माङ्ग suggested by the other Mss.
(2) B. रोत्सेधे for विस्तारे । (3) I. हि for वि suggested by the other
Mss.
59. (1) I. श्रोण्या, B. C. श्रोण्या । (2) B. leaves the first pāda in a
lacuna.
[L1

CHAPTER LXX
4. I. कियानां भवतो for क्रियारम्भतः suggested by the other Mss.
6. (1) I. स्वाहा, B. स्त्वाहा, for हानि suggested by the other Mss.
(2) C. omits lines 6—14.
7. B. नवश्राद्ध, I. प्रसून for नयमोन्मेष suggested by the context and
the other Mss.
9. B. लोकस्य for लोचनस्य।
16. B. C. प्रासादादि।
20. I. वृषा for प्रपा suggested by the other Mss.
26. B. C. दर्शमाद्यै।
27. (1) I. रक्त for रत्नः suggested by the other Mss. (2) B. omits
this line.
30. दारु appears to be for नव, compare line 36.
33. B. वच for नैर्ऋत्य।
34. C. कुर्यादर्भेकं चै।
35. C. कृतं, I. विदु for बुधः, suggested by B.
42. B. स्यादन्यकुम्भाश्वसं तथा।
I. मध्येन कुम्भैः स्यादन्यैः।
C. स्यादेतकं भसमं तथा।
44. C. सवितान, B. संप्रदान।
46. I. पूजां, B. C. प्राज्ञैः।
47. B. क्रमात्, I. C. कू(कु)श।
53. I. स्याज्वादि, B. C. स(? श)स्यादधि।
54. I. ताम्बुलं वा, B. C. ताम्बुलादि।
57. After line 56 owing to some great confusion the codex archi-
typus follows the following order :—(1) 99—112, (2) 85—98, (3) 72—84,

810 MĀNASĀRA
(4) 58—71, (5) 113—118. In this order the incongruity is too
obvious. The proper order followed in our text has been supplied by the
other Mss.
58. B. तदर्थं तंतु संख्या वाप, C. तदर्थाहुति ।
61. I. विधिवत्..................मन्त्रयेत् for बिम्बमाश्रयेत् suggested by B. C.
68. (1) C. सर्वांग दीक्षं शास्त्रै for the first pāda.
(2) B. चितवत्, C. चित्रवत् ।
72. (1) I. लक्षण for ललाटे, suggested by B., C. लोलाक्षि लोचनालिख्य ।
(2) I. समुच्चरन् for the last word suggested by the sense and
the other Mss.
73. (1) B. पश्चाद् वर्णादि लिखेत्, this reading will fit in a line be-
tween lines 88, 89.
(2) C. स्वखदीपेन पायज्ञेन ।
74. (1) I. leaves the second pāda in a lacuna, which has been
supplied by B. C.
(2) C. कन्धके सह ।
75. (1) C. राशि तु पार्श्वयेद् बुधः ।
(2) B. leaves the second pāda in a lacuna.
78. (1) Excepting the first word I. leaves this line in a lacuna,
which has been supplied by B.
(2) C. omits lines 78—84.
79. I. leaves the first word in a lacuna, which has been supplied
by B.
81. I. यत्र for छत्र suggested by B.
84. (1) B. अन्येषु सर्वबिंबेषु, I. अन्यैश्च सर्वकुम्भेषु ।
(2) B. केनोपा ।
85. (1) B. C. पूजावाइचार्थतोये च तत्तत्तन् मूलसूत्रकम् ।
(2) I. समुच्चरन् for the last word suggested by the sense and
the other Mss.
86. B. नववस्त्रेण ।
89. (1) For प्राण, B. C. पाद् । (2) B. श्यामादि चाक्षा ।
90. B., for second pāda, वृधि विचाक्षरान् न्यसेत् ।
93. B. समाध्यान् ।
96. B. क्षत्रियैः for the first word.

CRITICAL NOTES: CHAPTER LXX 311
99. I. तदर्धो.........द्वार for लक्ष्योद्वार suggested by B. C.
101. (1) B. C. बिंबं तु लिङ्गानां ।
(2) B. पतत्कर्मा, C. चंतः कर्मा ।
105. C. पदे for तथा ।
106. I. स्याय for न्यसेत् suggested by B. C.
107. I. पैठिकं सेाम, rest of the second pāda is missing ; it is
supplied by B. C.
109. B. लिंगबिंबके ।
113. I. adds ललाट as the first word of the line, which is uncalled
for and has been left out by the other Mss.
116. B. C. परे for वरे ।
118. C. हिताय वै यथाक्रमात् ।
Colophon :-I. B. एकसप्तति for सप्ततितमः suggested by C. and the
context.

കേരള സാഹിത്യ
അക്കാദമി