मानसार शिल्पशास्त्र (प्रसन्ना कुमार आचार्य - प्राचीन भारतीय स्थापत्य, नगर-नियोजन व मूर्ति-शिल्प महाकोश)

प्रतिमाविधानम्
षोडशप्रतिमादीनां विष्णुविभवसर्वतः ।
उष्णीषात्पादपर्यन्तं मानं संक्षिप्यतेऽधुना ॥ १ ॥
लिङ्गमानवशाद् विष्णुमूलबेरवशात्क्रमात् ।
उत्तमं मध्यमं सा(धा)र्धगर्भगेहविशालके ॥ २ ॥ 4
हर्म्यतारवशाद् द्वारं वंशा(रवशाद)धिष्ठानपादुके ।
हस्तमानवशाद् गृ(प्रा)हा तालमाना(नन)वताळके ॥ ३ ॥
यजमानवशान्मूलबेरलिङ्गाङ्गुलं तथा ।
मानाङ्गुलवशान्मानं मानद्वादशभेदकम् ॥ ४ ॥ 8
लिङ्गमानादिषण्मानं भोगमानं(मोक्षार्थ)सिद्धि(धर्म)दम् ।
हस्तादिवशान्मानं भोगमानं(चं) प्रशंसितम् ॥ ५ ॥
अङ्गुलं मुक्तिकामस्य कर्तुरिच्छावशान्नयेत् ।
तस्मात्तन्मूललिङ्गादिमानं मानधृतमुच्यते ॥ ६ ॥ 12
लिङ्गे स्वयंभुवे ज्ञात्वा मानुषे च द्विधा भवेत् ।
स्वयंभुलिङ्गे तु शिरोमानं च संग्रहम् ॥ ७ ॥
परिणाहे यथा स्थूलं(ल)देशे विस्तारं मानयेत् ।
मानुषं(ष)लिङ्गतुङ्गे तु तच्छिरोमानकं त्यजेत् ॥ ८ ॥ 16
विस्तारे परिणाहे तु यदिच्छं देहं गृह्यते ।
एवं लिङ्गद्वयोत्तुङ्गे पीठमानं त्यजेद् बुधैः(धः) ॥ ९ ॥
लिङ्गशुद्धोदयं वाथ तत्तन्नाहसमं भवेत् ।
केचिदुच्छ्रयमानं तु षोडशांश(शे) विभाजिते ॥ १० ॥ 20
तत्तदंशेन वृद्धिः स्याद्धीनं वा देशकान्त(ल)कम् ।
अथवा तत्तदंशेन लोकभूतवलांशकम् ॥ ११ ॥