मानसार शिल्पशास्त्र (प्रसन्ना कुमार आचार्य - प्राचीन भारतीय स्थापत्य, नगर-नियोजन व मूर्ति-शिल्प महाकोश)

[अध्यायः ६३] सिंहलक्षणम् ३८७
विशालाधं घनं प्रोक्तं नासिकाघनं तत्समम् ।
नेत्रयोर्मध्यविस्तारं शिवाङ्गुलं तत्कथ्यते ॥ १२ ॥ 24
नासिमूले युगाग्रे च कर्णमूले कपोलके ।
पत्रवल्ल्यादिसंयुक्तं सिंहवक्त्रमिति स्मृतम् ॥ १३ ॥
वक्त्रस्य प्रदेशे तु भ्रमरं कुर्यात्सुधीर्बुधः ।
लम्बकेशावृतं चैव स्तनयोरर्धांशदेशके ॥ १४ ॥ 28
नवाङ्गुलं तु वक्षस्य(सो) विस्तारं परिकीर्तितम् ।
त्रिमात्रं पादविस्तारं तलायामं शराङ्गुलम् ॥ १५ ॥
[तल]तारं त्रिमात्रं स्या(पा)दायाममर्धाङ्गुलायतम् ।
व्याघ्रपादवदाकारं कुर्यात्पादचतुष्टयम् ॥ १६ ॥ 32
पृष्ठतारं दशांशं स्यात्पृष्ठोत्सेधं षडङ्गुलम् ।
शराङ्गुलं चोरुविस्तारं चोरुदीर्घ(दैर्घ्यं) दशाङ्गुलम् ॥ १७ ॥
पञ्चांशं कुक्षिविस्तारं तत्समं घनमेव च ।
सिंहोत्सेधसमं पुच्छं दीर्घ(दैर्घ्यं) तारं शिवाङ्गुलम् ॥ १८ ॥ 36
मूलाग्रा(ग्रम)र्धमात्रं स्यान्मूलाग्र(प्रान्त)क्षयं क्रमात् ।
पुच्छाग्रे व(बा)लसंयुक्तमुच्चा(च्छा)यामं त्रिमात्रकम् ॥ १९ ॥
मूलतारं शिवाङ्गुल्यमग्रतारं त्रिमात्रकम् ।
लिङ्गायामं त्रिमात्रं स्यादर्धांशं लिङ्गविस्तृतम् ॥ २० ॥ 40
श्वेतवर्णनिभं सिंहं रक्तवर्णं च केस(श)रम् ।
अन्तस्थले तथैवास्यं कर्ण(र्णा)न्तं तिथि(स्थित)रक्तयुक् ॥ २१ ॥
बालचन्द्रवदाकारं नख(खं) दन्ताकृति[स्]तथा ॥ २२ ॥
एवं प्रोक्तं सिंहरूपं जनानाम् 44
देवानां [देवीनां च] कल्पयेद् वाहनं स्यात् (च) ।
मानं सर्वं चोक्तवद् गु(प्रा)ज्ञमेवम्
शयनं वा स्थानकं चासनं वा [कल्पयेत् ] ॥ २३ ॥
इति मानसारे वास्तुशास्त्रे सिंहलक्षणविधानं नाम त्रिषष्टितमोऽध्यायः ॥