मालविकाग्निमित्रम् (महाकवि कालिदास - संस्कृत मूल एवं हिन्दी व्याख्या)

६२ मालविकाग्निमित्रे
चतुर्थोऽङ्कः ।
(ततः प्रविशति पर्युत्सुको राजा प्रतीहारी च ।)
राजा—(आत्मगतम् ।)
तामाश्रित्य श्रुतिपथगतामास्थया बद्धमूलः
संप्राप्तायां नयनविषयं रूढरागः प्रवालः ।
हस्तस्पर्शैर्मुकुलित इव व्यक्तरोमोद्गमत्वा-
त्कुर्यात्कान्तं मनसिजतरुर्मा रसज्ञं फलस्य ॥
(प्रकाशम् ।) सखे गौतम ।
प्रतीहारी—जेदुं जेदु भट्ठा । असंणिहिदो गोदमो
राजा—(आत्मगतम् ।) आः, मालविकावृत्तान्तज्ञान-
प्रेषितः ।
(प्रविश्य ।)
विदूषकः—२वड्ढदु भवं !
राजा—जयसेने, जानीहि तावत्क्व देवी धारिणी
त्वाद्विनोद्यत इति ।
प्रतीहारी—३जं देवो आणवेदि । (इति निष्क्रान्ता ।)
राजा—गौतम, को वृत्तान्तस्तत्रभवत्यास्ते सख्याः ।
विदूषकः—४जो बिडालगहीदाए परहुदिआए ।
राजा—(सविषादम् ।) कथमिव ।
१. जयतु जयतु भर्ता । असंनिहितो गौतमः ।
२. वर्धतां भवान् ।
३. यद्देव आज्ञापयति ।
४. यो बिडालगृहीतायाः परभृतिकायाः ।
कविरिदानीमङ्कान्तरमारभते—ततः प्रविशतीत्यादिना । त
कुलित इव संजातमुकुल इव कान्तं कामनायुक्तं कुर्यादिति प्रार्थनायां
प्रसङ्गितं बीजं प्रकरीस्थाने कृतमिति मन्तव्यम् ॥ जयतु जयतु भर्त
हितो गौतम वर्धतां भवान् ॥ यद्देव आज्ञापयति ॥ यो बिडालगृही