कुमारसम्भवम् (महाकवि कालिदास - संस्कृत मूल एवं हिन्दी अनुवाद)

( ७६ )
थकाती हुई उसने (अन्य) तपस्वियों के कठोर शरीरों से किये
हुये तप को बहुत अधिक नीचा कर दिया (अर्थात् उससे कहीं
बढ़कर तपस्या की) ॥ २९ ॥
ENGLISH TRANSLATION.—By this and other kinds
of penances, she, day and night wearing her body,
delicate as a lotus-fibre, left far behind the penance
practised by ascetics with hardened bodies 29
PURPORT IN SANSKRIT :—पूर्वोक्तप्रकारैरन्यैश्च कठिन-
नियमपाङ्गनैः बिसतन्तुवत्कोमलं स्वकीयं देहं रात्रिनिवं कृशतां
नयन्ती पार्वती स्वकोमलशरीरेणैवान्यतपस्विभिस्तेषां कठोरदेहौः
कृतात् तपसो विशेषतरं तपश्चकार । यद्यपि तस्याः देहो मृदु-
रासीत् परं तस्यास्तपस्यान्येषां तपस्विनां तपांस्यतिशेते स्म इति
तात्पर्यार्थः ॥ २९ ॥
After the 29th shloka some books have the follow-
ing verse, but Mallinatha regards it as an interpolated
one and has not commented on it.
'सुराः समुद्वीक्ष्य नगेन्द्रकन्यया कृतं तपः शंभुवशक्रियात्तमम् ।
ययाचिरे तं प्रणिपत्य दुःखिताः पतिं चमूनां सुतमाजिहेतुम् ॥'
But the 27th shloka of the VI canto, which runs
as following, and which is a speech of Shiva refers
to this sort of request made by gods to Shiva.
'सोऽहं तृष्णानुरैर्वृष्टिं विद्युन्वानिव चातकैः ।
अग्निविप्रकृतैर्देवैः प्रसूतिं प्रति याचितः ॥'
अथाजिनाषाढधरः प्रगल्भवाग्—
ज्वलन्निव ब्रह्ममयेन तेजसा ।