कृषि-पाराशर (महर्षि पराशर - प्राचीन भारतीय कृषि, मृदा-परीक्षण, वर्षा-पूर्वानुमान व बीज-संस्कार)

४० कृषिपराशरः
ततो गन्धैश्च माल्यैश्च धूपैश्च सुमनोहरैः ।
पूजयित्वा नलं तत्र पूजयेद्धान्यवृक्षकान् ॥१९९।
दधि भक्तं च नैवेद्यं पायसं च विशेषतः ।
ततो दद्यात् प्रयत्नेन तालास्थिशस्यमेव च ॥२००॥
तदर्थमन्त्रः— 5
बालकास्तरुणा वृद्धा ये चान्ये धान्यवृक्षकाः ।
ज्येष्ठा वापि कनिष्ठा वा सगदा निर्गदाश्च ये ॥२०१॥
आज्ञया हि सुषेणस्य राघवस्य पृथोरपि ।
ताडिता नलदण्डेन सर्वे स्युः समपुष्पिताः ॥२०२॥
1 B reads—गन्धैः पुष्पैश्च धूपैश्च शुक्लवस्त्रैर्विशेषतः. C दीपैश्च धूपैः पुष्पो-
द्योत्तमैः for माल्यैश्च...मनोहरैः. D reads—ततो गन्धैः सुमाल्यैश्च
शुक्लपुष्पै (पुष्पैः ?) शुभा (?) क्षतैः ।
2 A reads—प्रोपयित्वा बलिं (?) क्षेते पूजयेद्धान्यवृक्षकान्. C omits the
line. D बलिं for नलं.
3 C भक्तैश्च नैवेद्यैः पायसैः for भक्तं च नैवेद्यं पायसं. D reads—दधिभक्तिक
नैवेद्यैर्घृ तपायसपिष्टकैः.
4 B तालाष्टी for तालास्थि.
D तालसासं फलानि च for तालास्थि...च.
5 Omitted by A, D.
C तदर्थमन्त्रपाठः ।
6 B सन्ति ये for ये चान्ये. C reads the line thus—बालिशास्तरुणा वृद्धा
ये चान्ये धान्यभूरुहाः.
7 B ज्येष्ठाश्चापि for ज्येष्ठा वापि. C, D वाथ for वापि. D निर्गमाः
संगताश्च for सगदा निर्गदाश्च.
8 B, D भोमसेनस्य for हि सुषेणस्य, रामस्य च (also C) for राघवस्य.
D बेनस्य च for राघवस्य.
9 A portion bet. ताडिता and सर्वे corrupt.
D reads—तारिता (?) श्रानलीदण्डेन सर्वे स्युः समपुष्कलाः ।