कृषि-पाराशर (महर्षि पराशर - प्राचीन भारतीय कृषि, मृदा-परीक्षण, वर्षा-पूर्वानुमान व बीज-संस्कार)

४८ कृषिपराशरः
अथ भाद्रजलमोक्षणम्—
नैरुज्यार्थं हि धान्यानां जलं भाद्रे विमोचयेत् ।
मूलमात्रार्पितं तत्र कारयेज्जलरक्षणम् ॥१९३॥
भाद्रे च जलसंपूर्ण धान्यं विविधबाधकैः ।
प्रपीडितं कृषाणानां न दत्ते फलमुत्तमम् ॥१९४॥ 5
अथ धान्यव्याधिखण्डनमन्त्रः—
ओं सिद्धिः श्रीगुरुपादेभ्यो नमः । स्वस्ति हिमगिरिशिखरशङ्खकुन्देन्दु-
धवलशिलातटात् नन्दनवनसमायतनात् परमेश्वरपरमभट्टारकमहाराजाधि-
राजश्रीमद्रामपादा विजयिनः समुद्रतटे अनेकशतसहस्रवानरगणमध्ये
खरनखरचरणोर्द्ध लांगूलं पवनसुतं वातवेगं परचक्रप्रमथनं श्रीमद्धनूमन्तमा- 10
ज्ञापयन्ति कुशलमम्यस्य—
अमुकगोत्रस्य श्रीअमुकस्य क्षेत्रखण्डमध्ये वाता भाम्भा भान्ती...(?)
शाङ्गीगान्धीपाण्डरमुण्डीधूलीशृङ्गारीकुमारीमडकादयः । अजाचटकशुक-
शूकरमृगमहिषवराहपतङ्गादयश्च सर्वे शस्योपघातिनो यदि त्वदीयवचनेन
तत् क्षेत्रं न त्यजन्ति तदा तान् वज्रलांगूलेन ताडयिष्यसीति ओं आं 15
घां घीं घूं घः *
1 B, D अथ भाद्रे जलमोचनम्.
2 A, C तु for हि. D निरुजार्थं for नैरुज्यार्थं.
3 B मूलमात्रं तु संस्थाप्य for मूल...तत्र, मोक्षणं for रक्षणम्. D ०म.प्यायितं
(?) for मात्रार्पितं. C omits the line.
4 Omitted by C. D चेत् for च.
5 B धत्ते for दत्ते. D पूरितं, कृषाणो हि नादत्ते for कृषाणानां...दत्ते.
6 C अथ धान्यखण्डनार्थं मन्त्रः. D अथ धान्यादिबाधाकाखण्डनार्थं मन्त्रः.

• The incantation is substantially the same in all the versions
  with minor variations.
  After line 15, B adds इमं मन्त्रं विल्वकण्टकेन केतकीदले लिखित्वा मुक्त-
  केशोमादित्यवारे क्षेत्रस्यैशान्यां शस्यमध्ये मञ्जरीषु बन्धयेत् । मतान्तरे धान्य-
  व्याधिखण्डनमन्त्रः । (In view of the fact that the mantra has no
  practical interest or importance, and it can be read in print,
  it is not reproduced here). For another version of this
  incantation, see Jyotistattva, p. p. 689-690.