कृषि-पाराशर (महर्षि पराशर - प्राचीन भारतीय कृषि, मृदा-परीक्षण, वर्षा-पूर्वानुमान व बीज-संस्कार)

१४ कृषिपराशरः
गोशाला सुदृढा यस्य शुचिर्गोमयवर्जिता ।
तस्य वाहा विवर्द्धन्ते पोषणैरपि वर्जिताः ॥८७॥
गोशकृन्मूत्रलिप्ताङ्गा वाहा यत्र दिने दिने ।
निःसरन्ति गवां स्थानात् तत्र किं पोषणादिभिः ॥८८॥
पञ्चपदा तु गोशाला गवां वृद्धिकरी स्मृता । 5
सिंहगेहे कृता सैव गोनाशं कुरुते ध्रुवम् ॥८९॥
कांस्यं कांस्योदकं चैव तप्तमण्डं मषोदकम् ।
कार्पासशोधनं चैव गोस्थाने गोविनाशकृत् ॥९०॥
1 Before this line, B reads अथ गोशालाविधानम्. D शोभना for
सुदृढा, वर्द्धिते for वर्जिता ।
2 A गावो for वाहा.
D गावस्तस्य च वर्द्धन्ते for तस्य...विवर्द्धन्ते ।
3 A गावो for वाहा. B शकृन्मूत्रविलिप्ताङ्गा for गो...लिप्ताङ्गा. C लिप्ताश्च
( D संलिप्ता ) for लिप्ताङ्गा ।
4 C निश्वसन्ति for निःसरन्ति, स्थाने for स्थानात्.
D पोषणादिकं for ०दिभिः ।
5 B पञ्चपञ्चायता शाला for पञ्च...शाला, मता for स्मृता ।
6 Omitted by A. B ०स्थाने for ०गेहे.
C गोशालां ह्रियते for गोनाशं कुरुते.
D सिंहे गोष्ठीकृत ( ता ? ) for सिंह...कृता ।
7 A तण्डुलस्योदकं ( B तण्डुलानां जलं ) for कांस्यं कांस्योदकं. D तप्तमदो (?)
for तप्तमण्डं ।
Bet. 6 and 7, B reads सिंहगेऽहर्पतीं चैव गोशालां कुरुते यदि । प्रमादान्मन्द-
बुद्धिस्वाद् गवां नाशो भवेत्तदा ॥ A also reads this verse in the same
place with the following variants सिंहगेहे कृते for सिंह...पतौ.
8 B कार्पासास्थिस्तुषं for कार्पासशोधनं.
C गोशाले च विनाशकृत् for गो...कृत.
D चापि for चैव, गोस्थो गोषु नाशकृत for गो...कृत ।