कृषि-पाराशर (महर्षि पराशर - प्राचीन भारतीय कृषि, मृदा-परीक्षण, वर्षा-पूर्वानुमान व बीज-संस्कार)

कृषिपरशरः ३
अथ राजानयनम्—
शाकं त्रिगुणितं कृत्वा द्वियुतं मुनिना हरेत् ।
भागशिष्टो नृपो ज्ञेयो नृपान्मन्त्री चतुर्थकः ॥१२॥
चित्तलार्के नृपे वृष्टिर्वृष्टिरुग्रा निशापतौ ।
वृष्टिर्मन्दा सदा भौमे चन्द्रजे वृष्टिरुत्तमा ॥१३॥
गुरौ च शोभना वृष्टिर्भार्गवे वृष्टिरुत्तमा ।
पृथिवी धूलिसंपूर्णा वृष्टिहीना शनौ भवेत् ॥१४॥
चक्षूरोगो ज्वरारिष्टं सर्वोपद्रव एव च ।
मन्दावृष्टिः सदा वातो यत्राब्दे भास्करो नृपः ॥१५॥
1 Omitted by D.
2 C शाकं तु त्रिगुणं ( D शाकाब्दं त्रिगुणं ) for शाकं त्रिगुणितं । D द्विर्हता
for द्वियुतं ।
2-3 For these lines, A reads :—
शाकस्य कालस्य त्रिगुणीकृतस्य भुजबाणवेदवसुभिर्युतस्य ।
राजा च मन्त्री च वर्षाधिपश्च सप्तकृता भवन्ति ॥
4 Before this line, C reads the following :—
तथा च—
राजा मन्त्री जलस्वामी शस्याधिपतयस्तथा ।
वर्षेशो मेघनाथश्च मासनाथो दिनाधिपः ॥
In this line, C चिवित्ता for चित्तला ।
5 A वृष्टिः and मन्दा transposed. A विधुजे for चन्द्रजे ।
6 C, D सुरेज्ये for गुरौ । D वृष्टिर्हि उत्तमा भृगौ for भार्गवे...उत्तमा ।
7 B, C नृपे for भवेत् ।
8 A ज्वरो व्याधिः for ज्वरारिष्टम् । D सर्वोपद्रवमाचरेत् for सर्वो.. ...च ।
9 D reads it thus मन्दवृष्टिं महावातं राजा संवत्सरे रविः ।
8 9 Instead of these lines, B reads:—
यस्मिन् संवत्सरे चैव अर्के राजा भविष्यति ।
शस्यहानिर्भवेत्तत्र नित्यं रोगश्च जायते ॥