करणकुतूहलम् (भास्कराचार्य द्वितीय - सुमेध हिन्दी व्याख्या सहित पञ्चाङ्ग एवं ग्रह-गणित)

( ९४ )- करणकुतूहलम् । ६
पस्योदये पञ्चदशभिः १५ सहान्तरमितैर्गम्योऽधिकैरिष्टदिनाद्-
तोदयः, अस्तो वेदगजाग्निभिः सहान्तरं ततः प्राग्वज्ज्ञेयं यथा
शाके १५४३ लौकिकाषाढकृष्णे ४ भौमे गताब्दाः ४३८
अधिमासाः १६० अहर्गणः १६००७४ अयं गताब्दानां
४३८ दशांशेन ४३।४८ युतः १६०११७।४८ पञ्चाश्वभूमि
१०५ हीनः १६००१२।४८ नन्दनवाग्निभि ३९९ भक्ता
लब्धस्य न प्रयोजनं शेषम् १३।४८ पञ्चदशभ्यो हीनस्तेन
गम्योदयः । शेषस्पष्टीकरणम्—अथ ध्रुवस्य द्वितीयपक्षे रवि-
स्तेनार्कघटीफलं ६ द्वादशगुणम् ७२ षष्ट्या लब्धं दिनादि १ ।
१२ मकरादित्वाच्छेपम् १३।४८ धनं जातम् १५।० अथ
रविः १।२९ उदयत्वाद्विराशि २ युतं ३ । २९ तस्यार्क-
घटीफलं ६ त्रिंशद्गुणितम् १८०० षष्ट्या भक्तम् ३।०।०
लब्धं दिनादि कर्कादित्वाच्छेपे १५।० ऋणं जातम् १२।०।०
पुनः सङ्क्रान्तेरुदयः २५६ खखाग्निभि ३०० हीनोऽत्र
हीनो न भवति तेन शोध्यो न शुद्ध्येद्यदा तदा कार्यं व्यस्तवि-
शोधनमिति तेनोदयः २५६ खखाग्नि ३०० शुद्धः ४४
तिथिगुणः ६६० ध्रुवोदय २५६ पलैर्भक्तं लब्धं दिनादि
३।३४।४१ ध्रुवादल्पत्वाद्धनं शेषं परं व्यस्तं तदुक्तमिति शेषम्
१५।०।० ऋणे कृते शेषम् ९।२५।१९ स्पष्टं जातं पञ्चद-
शभिः १५ सहान्तरम् ५।३४।४१ एभिर्दिनादिभिरिष्टदिना-