करणकुतूहलम् (भास्कराचार्य द्वितीय - सुमेध हिन्दी व्याख्या सहित पञ्चाङ्ग एवं ग्रह-गणित)

गणककुमुदकौमुदीटीकासमेतम् । २ ( ३५ )
मेषादिराशिषट्कस्थे सायनेऽर्के ऋणमृणरूपं भवति चरं
याम्यगोले तुलादिषट्के स्वं धनरूपम्, अथ पूर्वागतैश्चरपलैर्ग्र-
हस्य गतिर्गुण्या षष्ट्या भाज्या लब्धं विकला औदयिके
स्वमृणमिति पूर्वोक्तवद्धनरूपत्वेन धनमृणरूपत्वेनर्णं विधेयं
ग्रहे, अस्तकाले तु व्यस्तं धनत्वमृणमृणत्वं धनमेवं चरकर्म-
संस्कृतो ग्रहः स्यात्, अस्य किमपि विशेषान्तरमुच्यते; औ-
दयिके धनर्णं यथागतं कुर्यात्, अस्ते व्यस्तं कुर्यात्, मध्या-
ह्ने मध्यरात्रे च चरपलसंस्काराभावः दक्षिणोत्तरवृत्तस्थै-
कत्वादित्येवावगन्तव्यं परन्त्वेषां चतुर्णां स्थानानां व्यवधान-
स्थिते ग्रहे किं कार्यमित्युच्यते, उदयकालाद्धटीभिश्चाल्यते
तस्य मध्याह्ने चास्तेप्यर्द्धरात्रे सर्वत्र तद्व्यवधानस्थे चौद-
यिकवज्ज्ञेयं गत्यर्द्धं कृत्वाऽस्तकालिकः कृतस्तस्माद्धटी-
भिश्चालितस्य व्यस्तमेव सर्वत्र ज्ञेयं गतिचतुर्थांशं दत्त्वा
पादोनं च दत्त्वा दक्षिणोत्तरवृत्तस्थं च कृत्वा तस्माद्यावद्दि-
नावधि चाल्यते तत्र तस्यैव तत्फलाभाव इति ज्ञेयम् । अय-
नांशाः १८ । १६ । १० गोमूत्रिकया सूर्यगत्या ५८ ।
३५ गुणिता १०७० । १७ । ५ षष्ट्या भक्ता लब्धानि
दिनानि १७ । ५० । १७ अथवा, स्वद्विचत्वारिंशदंशेन ० ।
२६ । ५ गुणितोऽयनांशैः १८ । १६ । १० हीनः कार्यः

• १७ । ५० । ५ एभिर्दिनैर्मेषसङ्क्रमतः पूर्वदिनैर्मध्याह्ने
  द्वादशांगुलशंकोश्छाया शिवपुर्यामक्षभांगुलाद्या ५ । ३०