करणकुतूहलम् (भास्कराचार्य द्वितीय - सुमेध हिन्दी व्याख्या सहित पञ्चाङ्ग एवं ग्रह-गणित)

गणककुमुदकौमुदीटीकासमेतम् ।५५ ( १९ )
ऽधिकर्मसंस्कृताः सूर्यादिग्रहाः ।
सू चं उ. पा मं बु. बृ. शु. श.
१ ० ७ ३ ६ ३ ११ ८ १०
५ १२ २७ ० १८ ४ ९ ५७ २५
३३ ४० १२ ५९ १३ १५ २९ ४९ ५५
२६ २९ ३० १३ ४८ १ ३३ ५२ ४५
गतिः ।
५९ ७९० ६ ३ ३१ २४५ ५ ९६ २
८ ३५ ४१ ११ २६ ३२ ० ८ १०
इति करणकुतूहलवृत्तावेतास्यां सुमतिहर्षरचितायां गणककुमु-
दकौमुद्यां विवृतग्रहमध्यमानयनं प्रथमोऽध्यायः ॥ १ ॥
अथ द्वितीयः स्पष्टाधिकारो व्याख्याते । तत्रादौ
मन्दकेन्द्रोपयुक्तानि मन्दोच्चानीन्द्रवज्रयाह—
मन्दोच्चमर्कस्य गजाद्वि ७८ भागा भौमादिकानां सद-
लाष्टसूर्याः । तत्त्वाश्विनः २२५ सार्द्धयमाद्रिचन्द्राः
ऽष्टकला शशाङ्काङ्गयमाः क्रमेण ॥ १ ॥
अष्टसप्तत्यंशा राशिद्वयमष्टादशांशाः २।१८ सूर्यस्य मन्दो-
च्चम् । चन्द्रोच्चन्तु गणो द्विधेत्यादिनोक्तम् । भौमस्य सदलाष्ट-
सूर्यास्त्रिंशत्कलाधिकाष्टाविंशत्युत्तरशतांशाः राशिचतुष्टयम् ४
अष्टांशाः ८ त्रिंशत्कलाः भौमस्य मन्दोच्चम् । तत्त्वाश्विनः
पञ्चविंशत्युत्तरद्विशतांशाः पञ्चदशांशाधिकसप्तराशयो बुधस्य
मन्दोच्चम् ७।१५। सार्द्धत्रिंशत्कलाधिका यमाद्रिचन्द्रा द्विसप्त-