सामग्री पर जाएँ
सर्वकोश
जैमिनीय ब्राह्मण (सामवेद का प्राचीनतम गूढ़ ब्राह्मण ग्रन्थ - सरस्वती विहार संस्करण)

जैमिनीय ब्राह्मण (सामवेद का प्राचीनतम गूढ़ ब्राह्मण ग्रन्थ - सरस्वती विहार संस्करण)

Jaiminiya Brahmana of the Samaveda with Commentary

महर्षि जैमिनि (सम्पादक: प्रो. रघुवीर एवं लोकेश चन्द्र) द्वारा

DevanagariSanskritpublished106 पृष्ठ

पृष्ठ 24, कुल 106 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 24

[१६ ] जैमिनीयब्राह्मणम् [ १.५६


अस्यां कण्डिकायां ल-कोशस्य | ४ यर व ष वा श या | २ श परानासान्
पाठा उदाहर्तुं न शक्याः ॥ | ५ र °वाप्सन्त् | व ध वरानासावन्
१ वध च्छदीं । अन्यत्र च्छादि° | व यजमानस्त्वाप्सान् | ७ य ज्येष्ठमन्नां र ज्यष्ठं गृह्णां
२ सर्वेषु कोशेषु शैयाद् | श यजमानस्वावाप्सं अ | वष ज्येष्ठन्नं ग्राह्यं श ज्येष्ठं ग्राह्यं
३ व ध एतयेवंचां | ६ ? य तराभासान् | ८ वष हैवा
| ९ र-वर्जं सर्वत्र शंयात् |


तद् आहुर् यद् एतस्य दीर्घसत्त्रिणो ऽग्निहोत्रं जुह्वतो ऽग्नि- | योन्‍याम् एवैतद् रेतः प्रतिष्ठापयति । अनुष्ठ्यास्य रेतस् सिक्तं
होत्रं दुह्यमानं स्कन्देत् किं तत्र कर्म का प्रायश्चित्तिर् इति । यद् | प्रजायते य एवं वेद । अमुतो वै पर्जन्यस् स्कन्दती हौषधयो वन-
एव तत्र स्थाल्यां परिशिष्टं स्यात् तेन जुहुयात् ॥ | स्पतयो जायन्ते । पुरुषाद् रेतस् स्कन्दति पशुभ्यः । तत इदं सर्वं
यद्य् उ नीची स्थाली स्याद् अपि वा भिद्येत किं तत्र कर्म का | प्रजातम् । स विद्याद् उप मा देवाः प्राभूवन् प्रजातिर् मे भूयस्य्
प्रायश्चित्तिर् इति । स्कन्नप्रायश्चित्तैर्१ वाभिमृश्य अस्कन्न् अभित | अभूच् श्रेयान् भविष्यामीति । तथा हैव स्यात् ॥
इति । अथ यद् अन्यद् विन्देत् तेन जुहुयात् ॥ | अथो यत्रैतद् विभिन्द्ये२ तद् उदपात्रं वैवोदकमण्डलुं वोपानिनयेद्
यदा वै स्कन्दत्य् अथ धीयते । रेतो वै पयो योनिर् इयम् । | भूर् भुवस् स्वः३ इति एताभिर् व्याहृतिभिः५ । एता वै व्याहृतयस्
सर्वप्रायश्चित्तयः । तद् अनेन सर्वेण प्रायश्चित्तिं कुरुते ॥ ५३ ॥


अस्यां कण्डिकायां ल-कोशस्य | २ रवश °ती | ५ य रश व्याहृतीभिः
पाठा उदाहर्तुं न शक्याः ॥ | ३ य व ष स्कन्नं रश विकन्नं | ६ रश °तं
१ रश यद् | ४ श सुवर् |


अथैतानि कपालानि संचिन्य यत्राहवनीयस्य भस्मोद्धृतं | नास्येदं स्वर्ग्यम् इव भविष्यतीति तथा हैव स्यात् ॥
स्यात् तद् उपनिकिरेत् । एतद् एवात्र कर्म ॥ | इत्थम् एव कुर्यात् । यत्रैव स्कन्देत् तद् उपविशेत् । अथास्मिन्
अथो खल्व् आहुर् यत् प्राग् उद्धृतस्य स्कन्देत् किं तत्र कर्म का | स्थालीम् आहरेयुस् स्रुवं च स्रुचं१ च१ निर्णिज्य । तद् अद् एवा-
प्रायश्चित्तिर् इति । यद् एव तत्र स्रुचि परिशिष्टं स्यात् तेन | स्योच्छेष्यामित्य् उक्तं भवति । अथ यथोक्तीतम् उह्नीय समिधम्
जुहुयात् ॥ | आदाय प्राङ् प्रेयात् । तद् यथा प्रत्युत्थायामित्रान्२ पचेद् एवम्
यद्य् उ नीची स्रुक् स्याद् अपि वा भिद्येत किं तत्र कर्म का प्राय- | एवैतद् आवृर्त्ति पाप्मानम् अपहत्यौहुतिं३ प्राप्नोति । तद् उ हैक
श्चित्तिर् इति । तस्योक्तः प्रत्यभिमर्शः ॥ | उपेव लभन्ते । अहुतं तस्य यस्याग्निहोत्रोच्छिष्टेन जुह्वति यातयामं
तद् उ हैके तत एव प्रत्येत्योन्नयन्ति । तद् उ तथा न कुर्यात् । | ह्य् एतद् इति वदन्तः । तद् उ तथा न विद्यात् । यदा वा एतद्
यो ह तत्र ब्रूयाद् यद् अनेनाग्निहोत्रेणाचिकीर्षीन् न्यूवृत्तत् तस्मान् | आयातयामं४ भवत्य् अथैतस्यापि हविरातङ्कनं कुर्वन्ति ॥ ५४ ॥


अस्यां कण्डिकायां ल-कोशस्य | १ यरश नास्ति | ३ व-ष-वर्जं अपनन्त्या
पाठा उदाहर्तुं न शक्याः ॥ | २ य व ष ॰मित्रान | ४ यरश ॰म


तद् आहुर् यद् एतस्य दीर्घसत्त्रिणो ऽग्निहोत्रं जुह्वतो१ ऽग्नि- | एव प्रत्यूह्य तेष्व् एवैनत् तूष्णीं निनयेत् । तन् न हुतं नाहुतम् ।
होत्रं दुह्यमानम् अमेध्यम् आपद्येत किं तत्र कर्म का प्रायश्चित्तिर | अग्निर् अनुनिनयेत् । अग्निर् एवैनद् आप्नोति । अथ यद् अन्यद्
इति२ । तद् उ हैके होतव्यम् एव मन्यन्ते न वै देवाः कस्माच् | विन्देत् तेन जुहुयात् ॥
चन बीभत्स३ इति वदन्तः । तद् उ तथा न विद्यात् । पुरुषो | अथो खल्व् आहुर् यद् अधिश्रितम् अमेध्यम् आपद्येत किं तत्र
न्वेव४ बीभत्सेयाद् बीभत्सते बीभत्सान्ताइडु५ देवाः । इत्थम् एव | कर्म का प्रायश्चित्तिर् इति । येष्व् एवाङ्गारेष्व् अधिश्रितं स्यात्
कुर्यात् । गार्हपत्यस्यैवोष्णं भस्म निरूह्य तस्मिन्न् एनत् तूष्णीं | तान् एव प्रत्यूह्य तेष्व् एवैनत् तूष्णीं निनयेत् । तन् न हुतं
निनयेत् । तन् न हुतं नाहुतम् । अग्निर् अनुनिनयेत् । अग्निर् | नाहुतम् । यद् अहैतत् तेषु निनयति तेन हुतं यद् व् एनांस्
एवैनद् आप्नोति । अथ यद् अन्यद् विन्देत् तेन जुहुयात् ॥ | तेनो एवानुगमयति तेनो अहुतम् । अग्निर् अनुनिनयेत् ।
अथो खल्व् आहुर् यद् दुग्धम् अमेध्यम् आपद्येत किं६ तत्र कर्म | अग्निर् एवैनद् आप्नोति । अथ यद् अन्यद् विन्देत् तेन जुहुयात् ॥
का प्रायश्चित्तिर् इति । येष्व् एवाङ्गारेष्व् अधिश्रयिष्यन् स्यात् तान् | अथो खल्व् आहुः— ॥ ५५ ॥


अस्यां कण्डिकायां ल-कोशस्य | १ ! एवं सर्वत्र । शतपथब्राह्मणे | ४ ! एवं र-वर्जं सर्वत्र । र नेव
पाठा उदाहर्तुं न शक्याः ॥ | १२.४.२.२ न वै देवाः कस्माच् | ५ ? एवं यर वष । श वीभत्संतां
१ र श नास्ति | चन बीभत्सन्ते । वीभत्सन्ताइडु | ऽडु
२-२ रश आपद्ये कमाति | तु देवाः । | ६ रश किसु


—यत् प्राग् उद्धृतम् अमेध्यम् आपद्येत किं तत्र कर्म का प्रायश्चित्तिर इति । तद् उ हैके होतव्यम् एव मन्यन्ते प्रेतम्
एतन् नैतस्याहोमः कल्पत इति वदन्तः । अथ हैके ऽग्निर् अभ्यासिच्य परासिञ्चन्ति । तद् उ तथा न कुर्यात् । यो ह तत्र