हस्त्यायुर्वेद: गजशास्त्र (पालकाप्य मुनि - सम्पूर्ण गज-चिकित्सा, शरीर-रचना एवं मत्त-गज प्रबन्धन)

३ जलपानविधिरध्यायः ] हस्त्यायुर्वेदः । ५७३
• पित्तप्रशमनो बल्यस्तृष्णोपशमनस्तथा ॥
मेदकः संप्रदातव्यो ग्रीष्मे तु ग्रहकारिणा ॥ ७ ॥
विडङ्गानां कषायेण मुद्रान्स्वस्त्यग्रमानतः ॥
कषायं खादिरे चैव प्रभाते च सुशीतलान् [१] ८ ॥
कुटजस्येक्षुरस्यापि किण्वस्य च गुडस्य च ॥
सूक्ष्मचूर्णं समालोड्य निम्बस्य च धवस्य च ॥ ९ ॥
पञ्चानां तु पञ्चपञ्चाशत्समाशानामरांशनाम् ॥
सौवीरस्याऽऽढकेनाथ तिलतैलेन वा पुनः ॥ २१० ॥
समं संमर्च्य तत्सर्वं प्रातरेव प्रदापयेत् ॥
मांसं च वर्धते तेन न च कुप्यन्ति धातवः ॥ ११ ॥
दोषाश्चास्य न कुप्यन्ति विडङ्गान्मेदकादतः ॥
अभीरूणां कषाये तु कुन्तन्याःपात्रषोडशक ॥ १२ ॥
रजन्या