हस्त्यायुर्वेद: गजशास्त्र (पालकाप्य मुनि - सम्पूर्ण गज-चिकित्सा, शरीर-रचना एवं मत्त-गज प्रबन्धन)

३०२ पालकाप्यमुनिविरचितो— [२ क्षुद्ररोगस्थाने-
करञ्जशशिमम्वश्च कवलो ह्यग्निवर्धनः ॥
(*शङ्खफी दाडिमं गुञ्जां बलां पाषाणभेदकम् ॥ ११६ ॥
शशविन्दु शेलुं(?)•••• •••• •••• ••••दीर्घवृन्तकम् ॥ ११७ ॥
•••• •••• •••• •••• ••••कं चैव कवलो मांसवर्धनः ॥ )
अरलुत्वचमाहृत्य पूतिकं, बृहतीं तथा ॥ ११८ ॥
अमृतां च पयस्यां च मदक्षीनाय दापयेत् ॥
पूतीकत्वगरलुत्वक्कृमीन्निघ्नन्ति दन्तिनः ॥ ११९ ॥
पयस्या च गुडूची च प्रदेया क्षीणधातुके ॥
कदम्बमेषशृङ्गीणां पुंनागं त्वचमेव च ॥ १२० ॥
भागानैतान्समान्कृत्वा निशि मूत्रेण वासयेत् ॥
पुरीषं गोश्च नागस्य कवलान्संमदापयेत् ॥ १२१ ॥
इत्येते कीर्तिता राजन्कवलाः क्षीणधातुषु ॥
चूर्णारिष्टं प्रवक्ष्यामि यथावदनुपूर्वशः ॥ १२२ ॥
शृङ्गवेरं विडं बिल्वं पिप्पली मधुशिग्रु च ॥
एतेषामेव चूर्णानां प्रस्थः प्रस्थः समो भवेत् ॥ १२३ ॥
समुद्रलवणप्रस्थो गोमयप्रस्थयोजितः ॥
† •••• •••• •••• •••• •••• •••• •••• •••• •••• •••• ॥ १२४ ॥
१ •••• •••• •••• •••• •••• ••••सद्यो नागो निरूहति ॥
दधित्थनक्तमालांनां••••••••चोरिष्टकश्च कान् (?) ॥ १२५ ॥
भिल्लोट••••••••मेषीणां •••• ••••विलाडोदरकस्य च ॥
अर्जुनस्य ( च ) निचुलस्य ( च )••••••••वञ्जुलस्य ( च ) ॥
त्वचो मूलं च पत्रं च शिग्रोश्चोदुम्बरस्य च ॥ १२६ ॥
जपासर्जास्रकर्पासीतुवरी.च(श्व) समाहरेत् ॥
एष संवर्तनो वर्गो ह्यतीसारातिवर्तकः ॥ १२७ ॥
विरूक्षणीयान्कवलानतिस्निग्धाय दापयेत् ॥
मूलं शिग्रोस्त्वचं ज•••• ••••पोठल्या स्तथा ॥ १२८ ॥

• धनुराकारमध्यस्थः पाठो नास्ति कपुस्तके । † खपुस्तके 'इतः पङ्क्तित्रयमितं
  त्यक्तमस्ति' इति लिखितमुपलभ्यते ॥
  १ क. स तस्मात्सम्प्रकैव स०। ख. सत••••म्यका चैव स०। २ ख. °डोक०।
  ३ क. पाटस्खास्तथा तथा ।