गदनिग्रह (आचार्य सोढल - कायचिकित्सा एवं रोग-विनिश्चय सटीक)

२१० आयुर्वेदग्रन्थमाला ।
सहचरमिति नाम्ना तैलमेतत्प्रसिद्धं
धनपतिनृपयोग्यं भाषितं शम्भुनैव ॥ ४ ॥
तरक्षाद्यं तैलम् ।
तरक्षस्य शृगालस्य पादावत्राणि संत्यजेत् ।
कोष्ठसारादिकं सर्वमुत्क्वाथ्य बहुलेऽम्भसि ॥ ५ ॥
पादशेषं परिगृह्य छागगव्यपयोन्वितम् ।
तैलं रससमं दत्त्वा मदिरामस्तुकाञ्जिकम् ॥ ६ ॥
देवदारु हरिद्रे द्वे मांसी कुष्ठं सचन्दनम् ।
करञ्जस्त्रिवृता मुस्ता पत्राङ्गं रेणुकं त्वचम् ॥ ७ ॥
क्षारद्वयं त्रिकटुकं पञ्चैव लवणानि च ।
वचा तुरगगन्धा च मञ्जिष्ठा सर्जगुग्गुलू ॥ ८ ॥
मेदा रास्ना च वर्षाभूरेला शैलेयकं बला ।
एतैरर्धपलैर्द्रव्यैः शनैर्मृद्वग्निना पचेत् ॥ ९ ॥
तैलं तेनैव नश्यन्ति रोगा देहे शरीरिणाम् ।
अशीतिं वातजान् रोगान् शोफं शूलं कटिग्रहम् ॥ १०
मांसमेदःश्रितं वायुं हर्षं चैव भगन्दरम् ।
लूतां सद्योव्रणं चैव नाडीदुष्टव्रणानि च ॥ ११ ॥
भूतग्रहमपस्मारमुन्मादं च नियच्छति ।
हन्ति वातमसाध्यं च पामादद्रुविचर्चिकाः ॥ १२ ॥
एतत्तैलं सदाभ्यङ्गात्सर्वरोगहरं नृणाम् ।
व्याघ्रतैलम् ।
व्याघ्रं शिरः समादाय क्वाथयित्वा जले बहु ॥ १३ ॥
उदूखले क्षोदयित्वा रसं नीत्वा सुगालितम् ।
दद्यात्कटाहे सुदृढे पचेत्पाकं विधानतः ॥ १४ ॥
द्रव्याण्येतानि मतिमान् पादमानेन दापयेत् ।
देवदारु नखाकुष्ठी तगरं चन्दनं घनः ॥ १५ ॥