गदनिग्रह (आचार्य सोढल - कायचिकित्सा एवं रोग-विनिश्चय सटीक)

तैलाधिकारः २.] गदनिग्रहः । २०९
क्षीणक्षतेऽल्पशुक्रे तद्रक्तपैत्तिकेषु रोगेषु ।
स्त्रीकामेषु च देयं बल्यं वृष्यं च घृतमेतत् ॥ १३० ॥
वातगुल्मे हिङ्ग्वाद्यं घृतम् ।
हिङ्गुसौवर्चलव्योषविडदाडिमदीपकैः ।
पुष्कराजाजिधान्याम्लवेतसक्षारचित्रकैः ॥ १३१ ॥
शठीवचाजमोदाम्लसुरसैर्दधिसंयुतैः ।
शूलानाहहरं सर्पिः साधयेद्वातगुल्मिनाम् ॥ १३२ ॥
इति श्रीशौढलप्रथिते गदनिग्रहे परिशिष्टः प्रथमो घृताधिकारः समाप्तः ।
अथ परिशिष्टो द्वितीयस्तैलाधिकारः ।
बृहत्सहचरतैलम् ।
क्वाथे साहचरे शतावरियुते क्षुद्रामृतैरण्डजे
श्योनाकारणिबिल्वगोक्षुरयुते सिंहाग्निमन्थोद्भवे ।
रास्नोशीरविशालदारुवरसैस्त्वक्पत्रमेदानखैः
स्पृक्काभैलघनैर्नखैर्वालुसरलैः कङ्कोलकुष्ठोत्पलैः ॥ १ ॥
कौन्तीकेशीबलाद्विसारिविनिशारक्ष्मायासताहानतै-
र्मञ्जिष्ठापुरसिंहचन्दनवरैश्चण्डाद्वहस्यौषेयकैः ।
श्रीवेष्टागुरुरोद्रकुङ्कुमवरैः कल्कैः समांशैरिमै-
स्तैलं क्षीरसमं विपाच्य विधिना बस्तौ च नस्ये ध्रुवम्॥२॥
पानाभ्यङ्गविधौ नियोजितमिदं वातादिसर्वामयान्
गुल्माष्ठीलशिरोऽर्त्तिजङ्गुलमुदरं श्वासामकासज्ज्वरम् ।
शोफं प्लीहगुदामयं च जठरं धातुक्षयाध्मानकं
अर्शःकुष्ठभगन्दरं च क्षपयेत्सर्वान् व्रणान् हन्ति च ॥ ३॥
जयति पत्रकरोगान् कामलां विड्विबन्धं
दिननिशितिमिरान्ध्यं गृध्रसीं मूर्द्धिवातम् ।