गदनिग्रह (आचार्य सोढल - कायचिकित्सा एवं रोग-विनिश्चय सटीक)

१९० आयुर्वेदीयग्रन्थमाला । [आसवाधिकारः
द्रोणं, गुडार्धं दातव्यं, चूर्णमेषां विनिक्षिपेत् ।
कटुत्रिकं लवङ्गं च चातुर्जातं तथैव च ॥ २९२ ॥
कङ्कोलकं जातीफलं जातीपत्री प्रियङ्गुकम् ।
कपित्थं वत्सकं चैव बीजं गोक्षुरकस्य च ॥ २९३ ॥
सत्वं गुडूच्या भार्गी च बलाबीजं तथैव च ।
हपुषा क्रमुकं चैव देवदारु मदावहम् ॥ २९४ ॥
गायत्रीसारजलदं चित्रकं च फलत्रिकम् ।
रास्त्रा यष्ट्याह्वकं चापि तुम्बरु नागकेशरम् ॥ २९५ ॥
ग्रन्थिकं चाजमोदा च कारवी दीप्यकस्तथा ।
कट्फलं च तुगाक्षीरी आकल्लकमुटिङ्गणम् ॥ २९६ ॥
कपित्थवल्कलं चैव शताह्वा गजशेलुकम् ।
कलिङ्गकाश्च काकोली शठी मोचरसं घनम् ॥ २९७ ॥
कोकिलाक्षस्य बीजानि कसेरुः सहदेविका ।
भूनिम्बं चविका स्पृक्का पद्मकं च निशाद्वयम् ॥ २९८ ॥
धान्यकं सुरदाली च क्षीरकन्दं तथैव च ।
एतानि चाक्षमात्राणि लोहचूर्णं पलाष्टकम् ॥ २९९ ॥
धातक्याः षोडशपलं घृतभाण्डे निधापयेत् ।
मासार्धं च तथा भूमौ निक्षिपेदतियत्नतः ॥ ३०० ॥
अनेन विधिना सिद्ध आसवः परिकीर्तितः।
पीत्वाक्ष पलमेकं तु मातरुत्थाय नित्यशः ॥ ३०१ ॥
धातुक्षयं च मन्दाग्निं प्रमेहं पाण्डुमेव च ।
अशांसि ग्रहणीदोषान् प्लीहोदरभगन्दरान् ॥ ३०२ ॥
आमवातं रक्तपित्तं श्लेष्मरक्तं तथैव ।
निहन्ति वातजान् रोगान् मेदःस्थौल्यापहासवः ॥ ३०३ ॥
रसायनारिष्टः ।
समूलां पिप्पलीं शृङ्गीं बृहतीमश्मभेदकम् ।
पाटलां देवकाष्ठं च श्वदंष्ट्रामभयां तथा ॥ ३०४ ॥