गदनिग्रह (आचार्य सोढल - कायचिकित्सा एवं रोग-विनिश्चय सटीक)

६.] गदनिग्रहः । १७५
कृमिग्रन्थ्यर्बुदव्यङ्गराजयक्ष्मज्वरान्तकृत् ॥ ११४ ॥
प्लीहे रोहीतकासवः ।
रोहीतकशतमेकं कथितं द्रोणे चतुर्थशेषे तु ।
तस्मिन्गुडशतमेकं योज्यं शेषैः सुचूर्णितैरेभिः ॥ ११५ ॥
पलमेकं त्रिफलाया देयं त्रिपलं च धातकीपुष्पात् ।
पलिकं च पञ्चकोलाद्धृतभाण्डे स्थापयेत्पक्षम् ॥ ११६ ॥
ज्वरगुल्मार्शःप्लीहरुग्विग्रहपाण्डुरोगघ्नः ।
अर्शस्सु गण्डिकाद्रोणः ।
दद्यात्सलिलद्रोणं कृतमन्येक्षुगण्डिकाद्रोणम् ॥ ११७ ॥
धान्ययवानीदीप्यकपृथ्वौकाश्वेति कुडवांशाः ।
द्विपलीनाः स्युर्देयास्तेजवतीचव्यचित्रकाजाज्यः ॥ ११८॥
मधुनः कुडवं दत्त्वा घृतरूढे भाजने स्थाप्यः ।
एष काञ्जिकराजो लवणयुतः कट्कतृणार्द्रकसुगन्धः॥११९॥
दशरात्रात्पातव्यः सलिलं च पुनः पुनर्देयम् ।
अर्शोभगन्दरगदग्रहणीमेदःप्रमेहदोषांश्च ॥ १२० ॥
नाशयति सेव्यमानो वह्निकरो गण्डिकाद्रोणः ।
कुष्ठे खदिरासवः ।
खदिरस्य तुलार्धं तु तत्तुल्यं देवदार्वपि ॥ १२१ ॥
वराया विंशतिर्दान्व्यर्याः पलानां पञ्चविंशतिः ।
बाकुच्या द्वादशपलांन्यष्टद्रोणेऽम्भसः पचेत् ॥ १२२ ॥
द्रोणशेषे कषाये तु पूते शीते विनिक्षिपेत् ।
धातक्या विंशतिपलं माक्षिकस्य शतद्वयम् ॥ १२३ ॥
शर्करायास्तुलामेकां चूर्णानीमानि दापयेत् ।
कङ्कोलकं लवङ्गं च एला जातीफलं त्वचम् ॥ १२४ ॥
केसरं मरिचं पत्रं पलिकान्युपकल्पयेत् ।
पिप्पलीनां तु कुडवं स्थापयेद्धृतभाजने ॥ १२५ ॥
१ 'वचायाः' इति पाठान्तरम् ।