गदनिग्रह (आचार्य सोढल - कायचिकित्सा एवं रोग-विनिश्चय सटीक)

५.] गदनिग्रहः । १५१
मधुप्रस्थसमायुक्तं लेहयेत्पलसंमितम् ।
हलीमकं कामलां च पाण्डुत्वं चापकर्षति ॥ १३४ ॥
कामलायां विडङ्गाद्यवलेहः ।
विडङ्गतिकफलामुस्तमधुकं कटुरोहिणी ।
अयोरजो हरिद्रे च चित्रकं गुडशर्करा ॥ १३५ ॥
खदिरस्य कषायेण चूर्णान्येतानि साधयेत् ।
मृद्वग्निसिद्धं तं लेहं लेहयेन्मधुसर्पिषा ॥ १३६ ॥
स लेहः कामलां हन्यादपि संवत्सरोत्थिताम् ।
पाण्डुरोगं च नुदति श्वयथुं चापि पैत्तिकम् ॥ १३७ ॥
श्वासे हरीतक्यवलेहः ।
भार्गीजटापलशतं सलिलार्मणाभ्यां
युक्तं च मूलतुलया सहितं विपाच्य ।
पादस्थिते तु शतमत्र हरीतकीनां
पक्तव्यमुज्ज्वलगुडस्य शतेन सार्धम् ॥ १३८ ॥
उत्तार्य तत्र शिशिरे मधुनः पलानि
चत्वारि च त्रिगुणितानि पलत्रयं च ।
व्योषं त्रुटित्वगिभकेसरपत्रकाणा-
मेषां पलं खलु निधेयमथोपयुज्य ॥ १३९ ॥
श्वासं सकासमपि शोषमथातिहिक्का-
मेकाहिकं ज्वरमपीनसमुत्कटं च ।
हन्याद्रसायनमिदं हि पुरन्दरस्य
प्रोक्तं सहस्रकरपुत्रभिषग्वराभ्याम् ॥ १४० ॥
अर्शसि कुटजावलेहः ।
कुटजत्वक्पलशतं जलद्रोणे विपाचयेत् ।
चतुर्भागावशेषं तु कषायमुपकल्पयेत् ॥ १४१ ॥
१. मूलतुलयेति दशमूलतुल्येत्यर्थः ।