सामग्री पर जाएँ
सर्वकोश
गदनिग्रह (आचार्य सोढल - कायचिकित्सा एवं रोग-विनिश्चय सटीक)

गदनिग्रह (आचार्य सोढल - कायचिकित्सा एवं रोग-विनिश्चय सटीक)

Gadanigraha of Acharya Sodhala with Commentary

आचार्य सोढल द्वारा

DevanagariHindipublished286 पृष्ठ

पृष्ठ 168, कुल 286 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 168

१५० आयुर्वैदीयग्रन्थमाला । [ लेहाधिका
अर्शःश्वासभगन्दरकासकृमिशोफकुष्ठगुल्मांश्च ।
मासद्वयोपयोगादेद्विनाशयत्यग्निबृद्धिमपि ॥ १२२ ॥
रोगानीकसमेतं विशेषतो हन्ति राजयक्ष्माणम् ।
अजितमपि भेषजशतैः पीनसरोगं त्र्यहाज्जयति ॥ १२३ ॥
मन्दाग्नौ द्वितीयश्चित्रकहरीतक्यवलेहः ।
चित्रकपलशतमभिनवमाहृत्य कषायमेव कुर्वीत ।
धात्रीरसस्य पलशतममृतायाः स्वरसमेव तत्तुल्यम् ॥१२४॥
दशमूलस्य पलशतमष्टाविंशत्तथा जलद्रोणे ।
अभयाढकं च भिषजा साध्यं पूते कषायेऽस्मिन् ॥१२५॥
शुद्धगुडस्य शतं स्याद्रसेन चालोड्य सपदि तत्रैव ।
अभयाश्च ताः समस्ता मृदुना ज्वलनेन मार्दवं नेयाः१२६
मधुनः पलानि षोडश तस्मिन्देयानि शीतलीभूते ।
त्वक्पत्रमरिचकेसरमागधिकैलापले द्वे स्युः ॥ १२७ ॥
यवक्षारपलैकमेतत्प्राश्याग्निमात्रया विद्वान् ।
जरयति तृणकाष्ठान्यपि त्रिसप्तदिवसोपयोगेन ॥ १२८ ॥
कासश्वासभगन्दरकुष्ठान्यष्टादशोदराण्राष्टौ ।
मासोपयोगादेतत्क्षतक्षयं हन्ति राजयक्ष्माणम् ॥ १२९ ॥
षण्ढोऽप्यषण्ढतां च याति वर्षमात्रोपयोगेन ।
सुरलोकरोगनिचयप्रशमनकरणैकलक्ष्यमाहात्म्यौ ॥१३०॥
दिव्यं रसायनमिदं कृतवन्तावश्विनौ देवौ ।
हलीमके आमलकावलेहः ।
रसमामलकानां तु सुशुद्धं यन्त्रपीडितम् ।
द्रोणं पचेत्तु मृद्वग्नौ तत्र चेमानि दापयेत् ॥ १३१ ॥
चूर्णितं पिप्पलीप्रस्थं मधुकद्विपलं तथा ।
प्रस्थं गोस्तनिकायाश्च द्राक्षायाः कल्कपेषितम् ॥१३२॥
शृङ्गवेरपले द्वे च तुगाक्षीर्याः पलद्वयम् ।
तुलार्धं शर्करायाश्च तद्घनीभूतमुद्धरेत् ॥ १३३ ॥