दत्तकमीमांसा (नन्दपण्डित - हिन्दू दत्तक-ग्रहण विधि एवं न्याय का आधारभूत ग्रन्थ)

२८ दत्तकचन्द्रिका ।
च मृतेषु च । अशौचं त्रिरात्रं स्यात् समानमिति निश्चयः ।
सर्व्वदा उपनयनानन्तरमपि । अत्र सगोत्रस्यापि विधिना जनक-
गोत्रविच्छित्तिपूर्व्वकग्रहीतृगोत्रप्राप्तावसगोत्रदत्तकाविशेषात् त्र्यहा-
शौचमुक्तं युक्तमेव । तथा दत्तके अकृतोद्वाहे पश्चाज्जातौरसस्य
विवाहे न परिवेदनदोषः 'न वा दत्तकस्याग्रजसोदरात् पूर्व्वं विवाह-
करणेऽपि चेति' ।
ननु शुद्धदत्तकस्य, जनककुले सापिण्ड्यविच्छेदस्य दर्शितत्वात्
तत्र विवाहः प्रसज्येत प्रसज्येत च द्व्यामुष्यायणस्यापि त्रिपुरुषा-
न्तरितकन्यासन्ततिपरम्परया विवाहः । मैवम् । 'असपिण्डा च या
मातुरसगोत्रा च या पितुः' । 'सा प्रशस्ता द्विजातीनां दारकर्म्मणि
मैथुने । चकारात् पितुरसपिण्डा च इति मनुवचने ग्रहीतृमात्र-
गोत्रस्यापि दत्तकस्य जनकस्यापि सपिण्डासगोत्रावर्ज्जनाय पितु-
रिति पदोपादानात् । न च तथापि दत्तकस्य पितुरपि दत्तकत्वे
तत्तिपुरुषान्तरितकन्यासन्ततेर्विवाहः केन वार्य्यते पितृसापिण्ड्य-

---

करभट्टाः । भिन्नगोत्र इति । यद्यपि सगोत्रो वेत्यनेन सपिण्डदत्त-
कस्य दशाहाशौचाभ्यनुज्ञानात् अन्यथा तत्र सगोत्रो वा इति न
विलिख्य सपिण्डो वा इत्येवावदिष्यत् । दत्तकपुत्रस्य जननादौ
दत्तकसपिण्डानां दशाहाशौचमेव येषां दत्तकत्वनिबन्धनं सापिण्ड्यं
तेषां जननमरणे परस्परं त्र्यहाशौचव्यवस्था अन्यथा त्रिपुरुष-
व्यापकसापिण्ड्यं पृथक् स्थितं स्यात् ग्रहीतृप्रथाव्यवहारे दृष्टचरः । न
परीति ।—कुब्जोन्मत्तचोराद्या परिविन्दन्न दुष्यतीति वचनात् ।