दत्तकमीमांसा (नन्दपण्डित - हिन्दू दत्तक-ग्रहण विधि एवं न्याय का आधारभूत ग्रन्थ)

१८ दत्तकचन्द्रिका।
प्रागुक्तैकवाक्यत्वात् ॥ पञ्चमाद्वर्षादिति। ब्रह्मवर्चसफलार्थिविप्रा-
भिप्रायं, ब्रह्मवर्चसकामस्य कार्यं विप्रस्य पञ्चमे इति मनुवचने
तत्कामस्य पञ्चमवर्षस्यैव उपनयनमुख्यकालत्वेन तदेकमूलत्वात्।
तदनर्थिनस्त्वाष्टमाब्दादिति। क्षत्रियादिषूपनयनतत्तन्मुख्यकाला-
दरः। मुख्यकालेऽपि सिद्धाधिकारयोग्यतस्यैव गौणकालेऽपि
संस्काराधिकारादित्युक्तप्रायम् ॥ चूडायां गौणकालादरस्तु वचन-
बलदेव। पुत्रेष्टिमिति वर्णत्रयस्यैवाधिकारात् तेन पुत्रेष्टि-
दित्यत आह ग्रहण इति। तथाच षष्ठमाब्दादिमुख्यकालाभ्यन्तरे
पञ्चमाब्दानन्तरं पुत्रेष्टिपूर्वकं संग्राह्यमिति तात्पर्यमिति ग्रन्थकृता-
माशयः। एकस्य पुत्रपदस्येति। न पुत्रस्येति पुत्रपदस्य थकारस्य
पुत्रतां याति चान्यत इति चकारस्य। शूद्रस्य त्विति ।—वि