दासबोध (समर्थ रामदास स्वामी - सम्पूर्ण २० दशक एवं २०० समास सटीक)

हिरडी सुजे भरे वर्णगी । या नांव आध्यात्मिक ॥ १८ ॥ वाउगे फोड
उठती । कां ते सुजे अंगकांती । वात आणि तिडका लागती । या नांव
आध्यात्मिक ॥ १९ ॥ नायटे अंदुं गजकर्ण । पेहांचें पोट विस्तीर्ण । बैसलें
टाळें फुटती कर्ण । या नांव आध्यात्मिक ॥ २० ॥ कुष्ठ आणि ओला कुष्ठ ।
पंडुरोग अतिश्रेष्ठ । क्षयरोगाचे कष्ट । या नांव आध्यात्मिक ॥ २१ ॥ वाँटी
वटकें वायगोळा । हातीं पायीं लागती कळा । भोवंडी लागे वेळोवेळां ।
या नांव आध्यात्मिक ॥ २२ ॥ वोलंडा आणि वळ । पोटशूळाची तळमळ ।
अर्धशिशी उठे कपाळ । या नांव आध्यात्मिक ॥ २३ ॥ दुखे मार्ज आणि
मान । पैंष्ठी ग्रीर्वा आणि वदन । अस्थि मांसें दुखती जाण । या नांव
आध्यात्मिक ॥ २४ ॥ कुळीकें तरळें कामिणी । मुहम सुंठरें ११ मौळिणी ।
विदेशीं लागे पाणी । या नांव आध्यात्मिक ॥ २५ ॥ जळशोष आणि
हिवँरें । गिरगिरी आणि अंधारें । ज्वर पाचाव आणि शौरें १४ । या नांव
आध्यात्मिक ॥ २६ ॥ शैत्य उष्ण आणि तृषा । क्षुधा निद्रा आणि दिशाँ ।
विषयतृष्णेची दुर्दशा । या नांव आध्यात्मिक ॥ २७ ॥ आळशी मूर्ख आणि
अपेशी । भय उपजे मानसीं । विसराळू दुश्चित अहर्निशीं । या नांव आध्या-
त्मिक ॥ २८ ॥ मूत्रेकौंडे आणि परमें । रक्तपिती आणि रक्तपरमे । खडा-
चढौंचेनि श्रमे । या नांव आध्यात्मिक ॥ २९ ॥ सुरडा हगवण । उन्हाळे ।
दिशाँ कोंर्डेतां १८ आंदोळे । एक व्यथा असोन न कळे । या नांव आध्यात्मिक
॥ ३० ॥ गांठ ढळली झाले जंत । पडे आंव आणि रक्त । अन्न तैसेंचि
पडत । या नांव आध्यात्मिक ॥ ३१ ॥ उचकी लागली डशीतें गेलों । पित्त
उसळलें उलट झाला । खरें पडसें आणि खोकला । या नांव आध्यात्मिक
॥ ३२ ॥ पोटफुगी आणि तडस । भरला हीरें २२ लागला घांस । फोडी ला-

१. कण, कसपट. २. झाब्यावर्ण. ३. पोटफुगीचें. ४. गुडघी. ५. लहान मूल
दूध पिऊन लहान लहान गोळ्या होऊन ओकतें तो रोग. ६. कंबर. ७. पाठ.
८. गळा. ९. मोडशी. १० हागओक. ११. गळबें. १२. नाकांत फोड होतो
तो. १३. हिंवताप. १४. शहारे. १५. हगवण. १६. मूतखडा. १७. पोटांत मळाचा
खडा होऊन शौचाचे वेळीं दुःख होतें, त्यानें. १८. मलावरोध होतां. १९. कापू
लागतो. २०. गळ्यांत घांस अडकला. २१. जीभकांते. २२. लचक.