दासबोध (समर्थ रामदास स्वामी - सम्पूर्ण २० दशक एवं २०० समास सटीक)

सांडीली ॥ १४ ॥ मायबहिणी न विचारी । जाहला पापी परद्वारीं । दंड
पावला राजद्वारीं । तरी पालटेना ॥ १५ ॥ परस्त्री देखोन दृष्टीं । अभिलाष
उपजे पोटीं । अकर्तव्यें हिंपुटी । पुनः होय ॥ १६ ॥ ऐसें पाप उदंड केलें ।
शुभाशुभ नाहीं उरलें । तेणें दोषें दुःख भरलें । अकस्मात अंगीं ॥ १७ ॥
व्याधि भरली सर्वांगीं । प्राणी जाहला क्षयरोगी । केले दोष आपुले भोगी ।
शीघ्रकाळें ॥ १८ ॥ दुःखें सर्वांग फुटलें । नासिक आवघेंच बैसलें । लक्षण
जाऊनि झालें । कुलक्षणें ॥ १९ ॥ देहास क्षीणता आली । नाना व्यथा उ-
द्भवली । तारुण्यशक्ति राहिली । खंगला प्राणी ॥ २० ॥ सर्वांगीं लागल्या
कळा । देहास आली अवकळा । प्राणी कांपे चळचळा । शक्ति नाहीं ॥ २१ ॥
हस्तपादादिक झडले । सर्वांगीं किडे पडले । देखोन थुंकों लागले । लहान
थोर ॥ २२ ॥ जाहली विष्टेची सारणी । भोवतीं उठली वैढाणी । अत्यंत
खंगला प्राणी । जीव न वचे ॥ २३ ॥ आतां मरण दे गा देवा । बहुत कष्ट
झाले जीवा । जाहला नाहीं नेणों ठेवा । पातकांचा ॥ २४॥ दुःखें घळघळां
रडे । जों जों पाहे अंगाकडे । तों तों दैन्यवाणें बापुडें । तळमळी जीवीं
॥ २५ ॥ ऐसे कष्ट झाले बहुत । सकळ झालें वाताहत । दरवडा घालुनि
वित्त । चोरटीं नेलें ॥ २६॥ झालें ऐरत्र ना परत्र । प्रारब्ध ठाकलें विचित्र ।
आपलें आपण मळमूत्र । सेविलें दुःखें ॥ २७॥ पापसामुग्री सरली । दिवसें-
दिवस व्यथा हरली । वैद्यें औषधें दीधलीं । उपचार झाला ॥ २८ ॥ मरत
मरत वांचला । यास पुनः जन्म झाला । लोक म्हणती पडिला । माणसां-
मध्यें ॥ २९ ॥ येरें स्त्री आणिली । पुन्हा बरवात मांडीली । अति स्वार्थे-
बुद्धि धरिली । पुन्हा मागुति ॥ ३० ॥ कांहीं वैभव मिळविलें । पुन्हा सर्वहि
संचिलें । परंतु गृह बुडालें । संतान नाहीं ॥ ३१ ॥ पुत्रसंतान नसतां
दुःखी । वांझ नांव पडलें लोकीं । तें न फिटे म्हणोनि लेंकी । तरी हो
आतां ॥ ३२ ॥ म्हणोनि नाना सायास । बहुत देवांस केले नवस । तीर्थे
व्रतें उपवास । धरणें पारणें मांडिलें ॥ ३३ ॥ विषयसुख तें राहिलें । वांझपणें
दुःखी केलें । तंव तें कुलदैवत पावलें । झाली वृद्धि ॥ ३४ ॥ त्या लेकरावरी

---

१. व्यभिचारी २ विरस. ३. शोभाहीन. ४. दुर्गंधी. ५. इहलोक. ६. परलोक.
७. देवळाच्या दारांत उपाशीं बसून देवावर संकट घालणें.