दासबोध (समर्थ रामदास स्वामी - सम्पूर्ण २० दशक एवं २०० समास सटीक)

५२ श्रीदासबोध. [ दशक
घेणें ॥ ६२ ॥ तेणें जीव वार्यो¹ वेधला । संसाराचा डबगें² आला । तेणें दुः-
ख झाला । जोगी कां महात्मा ॥ ६३ ॥ कां तें निघोन जाणें चुकलें । पुनः
मागुतें लग्न केलें । तेणें अत्यंतचि निमग्न झालें । मन द्वितीयसंबंधीं ॥ ६४ ॥
जाहला द्वितीय संबंध । सवेंचि मानिला आनंद । श्रोतीं व्हावें सावध ।
पुढिलिये समासीं ॥ ६५ ॥ इति श्रीदासबोधे गुरुशिष्यसंवादे तृतीयदशके
प्रथमसंबंधनिरूपणं नाम द्वितीयः समासः ॥ २ ॥
३. द्वितीयसंबंध.
श्रीगणेशाय नमः ॥ द्वितीय संबंध जाहला । दुःख मागील विसरला ।
सुख मानोनि राहिला । संसाराचें ॥ १ ॥ झाला अत्यंत कृपण । पोटा न खाय
अन्न । ³पैक्याकारणें सोडी प्राण । ⁴ऐकसरा ॥ २ ॥ कदा कल्पांतीं न
वंची⁵ । संचिलेंचि पुनः साँची⁶ । अंतरीं असेल कैंची । सद्वासना ॥ ३ ॥
स्वयें धर्म न करी । धर्मकर्त्यासही वारी⁷ । सर्वकाळ निंदा करी । साधु-
जनांची ॥ ४ ॥ नेणे तीर्थ नेणे व्रत । नेणे अतीत अभ्यागत । मुंगी-
मुखींचें शीत । तेंही वेंचून⁸ साँची ॥ ५ ॥ स्वयें पुण्य करवेना ।
केलें तरी देखवेना । उपहास करी मना । न ये म्हणोनि ॥ ६ ॥ देवां भ-
क्तांस उच्छेदी । अंगबळें सकळांसि खेदी । निष्ठुर शब्दे अंतर भेदी । प्राणि-
मात्रांचें ॥ ७ ॥ नीति सांडोनि मागें । अनीतीनें वर्तों लागे । गर्व धरून फुगे ।
सर्वकाळ ॥ ८ ॥ पूर्वजांसि सिंतरलें⁹ । पक्ष श्राद्ध नाहीं केलें । कुळदैवत
टाकिलें । कोणे परी ॥ ९ ॥ अक्षतें¹⁰ भैरली भाणीं । दुजा ब्राह्मण मेहुणा ।
आला होता पाहुणा । स्त्रियेसि मूळ ॥ १० ॥ कदा नावडे हरिकथा । देव नलगे
सर्वथा । स्नान संध्या म्हणे वृथा । कासया करावी ॥ ११ ॥ अभिलाषें सांची
वित्त । स्वयें करी विश्वासघात । मदें मातला उन्मत्त । तारुण्यपणें ॥ १२ ॥ तारुण्य
अंगीं भरभरलें । धारिष्ट न वचे धरिलें । करूं नये तेंचि केलें । महापाप ॥ १३ ॥
स्त्री केली परी धाकुटी । धीर न धरवे पोटीं । विषयलोभें शेवटीं । वोळखी
१. वायुचक्रासारखा भ्रसूं लागला. २. कंटाळा. ३. पैकरितां. ४. एकदम.
५. खर्च करी. ६. सांठवितो. ७. आडवा येतो. ८. निवडून, टिपून. ९. ठकाविलें.
१०. बहिणीला केंस भरली, सवाष्ण बोलाविली.