दासबोध (समर्थ रामदास स्वामी - सम्पूर्ण २० दशक एवं २०० समास सटीक)

४० श्रीदासबोध. [ दशक
धौरी । पुरुषार्थे जगमित्र ॥ २१ ॥ संशयछेदक विशाळ वक्ता । सकळ-
क्लृप्ते असोनि श्रोता । कथानिरूपणीं शब्दार्था । जाऊंच नेदी ॥ २२ ॥
विवादरहित संवादी । संगरहित निरुपाधी । दुराशारहित अक्रोधी । नि-
र्दोष निर्मत्सरी ॥ २३ ॥ विमळज्ञानी निश्चयात्मक । समाधानी आणि
भजक । सिद्ध असोनि साधक । स्वधर्म रक्षी ॥ २४ ॥ सुखरूप संतोष-
रूप । आनंदरूप हास्यरूप । ऐक्यरूप आत्मरूप । सर्वत्रांसी ॥ २५ ॥ भाग्यवंत
जयवंत । रूपवंत गुणवंत । आचारवंत क्रियावंत । विचारवंत स्थिती ॥ २६ ॥
यशवंत कीर्तिवंत । शक्तिवंत सामर्थ्यवंत । वीर्यवंत वैरदवंत । सत्यवंत
सुँकृती ॥ २७ ॥ विद्यावंत कळावंत । लक्ष्मीवंत लक्षणवंत । कुळवंत शु-
चिष्मंत । बळवंत दयाळू ॥ २८ ॥ युक्तिवंत गुणवंत । बुद्धिवंत बहुधारिष्ट ।
दयावंत सदा संतुष्ट । निःस्पृह वीतरागी ॥ २९ ॥ असो ऐसे उत्तम गुण ।
हें सद्विद्येचें लक्षण । अभ्यासावयासि निरूपण । अल्पमात्र बोलिलों ॥ ३० ॥
रूपलावण्य अभ्यासितां न ये । सहज गुणासि न चले उपाये । कांहीं तरी
धरावी सोये । आगंतुक गुणांची ॥ ३१ ॥ ऐसी हे सद्विद्या वरवी । सर्व-
त्रांपासीं असावी । परी विरक्त पुरुष अभ्यासावी । अगत्यरूपें ॥ ३२ ॥
॥ इति श्रीदासबोधे गुरुशिष्यसंवादे द्वितीयदशके सद्विद्यानिरूपणं नाम
अष्टमः समासः ॥ ८ ॥
९. विरक्तलक्षण.
श्रीगणेशाय नमः ॥ ऐका विरक्तांचीं लक्षणें । विरक्तें असावें कोणत्या
गुणें । जेणें अंगीं सामर्थ्य बाणे । योगियांचें ॥ १ ॥ जेणें सत्कीर्ति वाढे ।
जेणें सार्थकता घडे । जेणेंकरितां महिमा चढे । विरक्तांसी ॥ २ ॥ जेणें
परमार्थ फावे । जेणें आनंद हेलोंवे । जेणें विरक्ति दुणावे । विवेकेंसहित
॥ ३ ॥ जेणें सुख उचंबळे । जेणें सद्विद्या वोळे ११ । जेणें भाग्यश्री प्रबळे ।
मोक्षसहित ॥ ४ ॥ मनोरथ पूर्ण होती । सकळ कामना पुरती । सुखी
१. लोकांचे रक्षण करणारा. २. सर्वज्ञता. ३. अनुग्रह प्राप्त झालेला. ४.
पुण्यवान्. ५. शुद्ध, निर्मळ. ६. निरिच्छ. ७. वैराग्यशील. ८. आंगचे नाहींत
असे, अभ्यासानें येणारे. ८. लाभे. १०. उचंबळून येई. ११. प्राप्त होते.