दासबोध (समर्थ रामदास स्वामी - सम्पूर्ण २० दशक एवं २०० समास सटीक)

३८४ श्रीदासबोध. [ दशक
॥ २४ ॥ इति श्रीदासबोधे गुरुशिष्यसंवादे अष्टादशदशके बहुदेवस्थान-
निरूपणं नाम प्रथमः समासः ॥ १ ॥
२. सर्वज्ञसंग.
श्रीगणेशाय नमः ॥ नेणपणें झालें तें झालें । झालें तें होऊनि गेलें ।
जाणतेपणें वर्तलें । पाहिजे नेमस्त ॥ १ ॥ जाणत्याची संगति धरावी । जा-
णत्याची सेवा करावी । जाणत्याची सद्बुद्धि घ्यावी । हळूहळू ॥ २ ॥ जाण-
त्यापाशीं लिहों शिकावें । जाणत्यापाशीं वाचों शिकावें । जाणत्यापाशीं
पुसावें । सकळ कांहीं ॥ ३ ॥ जाणत्यास करावे उपकार । जाणत्या ऐसें झिज-
वावें शरीर । जाणत्याचा पाहावा विचार । कैसा आहे ॥ ४ ॥ जाणत्याचे संग-
तीनें भजावें । जाणत्याचे संगतीनें झिजावें । जाणत्याचे संगतीनें रिझावें ।
विवरविवरों ॥ ५ ॥ जाणत्यापाशीं गावें गाणें । जाणत्यापाशीं वाजवणें ।
नाना आलाप शिकणें । जाणत्यापाशीं ॥ ६ ॥ जाणत्याच्या कासेस लागावें ।
जाणत्याचें औषध घ्यावें । जाणता सांगेल तें करावें । पथ्य आधीं ॥ ७ ॥
जाणत्यापाशीं परीक्षा¹ शिकणें । जाणत्यापाशीं तालीम करणें । जाणत्यापाशीं
पोहणें । अभ्यासावें ॥ ८ ॥ जाणता बोलेल तैसें बोलावें । जाणता सांगेल
तैसें चालावें । जाणत्याचें ध्यान ध्यावें । नाना प्रकारीं ॥ ९ ॥ जाणत्याच्या
कथा शिकाव्या । जाणत्याच्या युक्ति समजाव्या । जाणत्याच्या गोष्टी विव-
राव्या । सकळ कांहीं ॥ १० ॥ जाणत्याचे पेंच जाणावे । जाणत्याचे पीळ
उकलावे । जाणता राखेल तैसे राखावे । लोक राजी ॥ ११ ॥ जाणत्याचे
जाणावे प्रसंग । जाणत्याचे घ्यावे रंग । जाणत्याचे स्फूर्तीचे तरंग । अभ्या-
सावे ॥ १२ ॥ जाणत्याचा साक्षेप² घ्यावा । जाणत्याचा तर्क जाणावा । जा-
णत्याचा उल्लेख³ समजावा । न बोलतांची ॥ १३ ॥ जाणत्याचें धूर्तपण ।
जाणत्याचें राजकारण । जाणत्याचें निरूपण । ऐकत जावें ॥ १४ ॥
जाणत्याचीं कवित्वें शिकावीं । गद्य पद्यें ओळखावीं । माधुर्य वचनें सम-
जावीं । अंतर्यामीं ॥ १५ ॥ जाणत्याचे पाहावे प्रबंध⁴ । जाणत्याचे वचन-
भेद⁵ । जाणत्याचे नाना संवाद । बरे शोधावे ॥ १६ ॥ जाणत्याची तीक्षणता ।
१. कौशल्य. २. प्रयत्न. ३. अभिप्राय. ४. कविता. ५. वाक्चातुर्य.