दासबोध (समर्थ रामदास स्वामी - सम्पूर्ण २० दशक एवं २०० समास सटीक)

१६ वा. ] वाल्मीकिस्तवन. ३४९
चंचल । भूतांस ध्यातां केवळ । भूत होय ॥ ३० ॥ जो पावला शेवटवरी ।
तयास हें कांहींच न करी । अंतर्निष्ठा बाजिगिरी । तैसी माया ॥ ३१ ॥
मिथ्या ऐसें कळों आलें । विचारोन सदृढ झालें । अवघें भयचि उडालें ।
अकस्मात ॥३२॥ उपासनेचें उत्तीर्ण¹ व्हावें । भक्तें भजन वाढवावें । अंतरीं
विवेकें उमजावें । सकळ कांहीं ॥ ३३ ॥ इति श्रीदासबोधे गुरुशिष्यसंवादे
पंचदशदशके सिद्धांतनिरूपणं नाम दशमः समासः ॥ १० ॥ ओंवी ३३७.
दशक सोळावा.
१. वाल्मीकिस्तवन.
श्रीगणेशाय नमः ॥ धन्य धन्य तो वाल्मीक । ऋषीमाजी पुण्यश्लोक ।
जयाचेनि हा त्रिलोक । पावन जाहला ॥ १ ॥ भविष्य आणि शतकोटी ।
हें तों नाहीं देखिलें दृष्टी । धांडोळितां सकळ सृष्टी । श्रुत नव्हे ॥२॥ भवि-
ष्याचें एक वचन । कदाचित झालें प्रमाण । तरी आश्चर्य मानिती जन ।
भूमंडळींचे ॥ ३ ॥ नसतां रघुनाथ अवतार । नाहीं पाहिला शास्त्राधार ।
रामकथेचा विस्तार । विस्तारला जेणें ॥ ४ ॥ ऐसा जयाचा वाग्विलास² ।
ऐकोनि संतोषला महेश । मग विभागिलें त्रैलोक्यास । शतकोटि रामायण
॥ ५ ॥ जयाचें कवित्व शंकरें पाहिलें । इतरां न वचे अनुमानलें । राम-
उपासकांस झालें । परम समाधान ॥ ६ ॥ ऋषि होते थोर थोर । बहुतीं
केला कवित्वविचार । परी वाल्मीकासारिखा कवीश्वर । नै भूतो न भवि-
ष्यति³ ॥ ७ ॥ पूर्वी केलीं दुष्ट कर्में । परी पावन झाला रामनामें । नाम
जपतां दृढ नेमें । पुण्यें सीमा सांडिली ॥ ८ ॥ उफराटें नाम म्हणतां वाचे ।
पर्वत फुटले पापाचे । ध्वज उभारले पुण्याचे । ब्रह्मांडावरुते ॥९॥ वाल्मीकें
जेथें तप केलें । तें वन पुण्यपावन झालें । शुष्ककाष्ठीं अंकुर फुटले । तपो-
बळें जयाच्या ॥ १० ॥ पूर्वी होता वाल्हा कोळी । जीवघातुक भूमंडळीं ।
तोचि वंदिजे सकळीं । विबुधीं आणि ऋषीश्वरीं ॥ ११ ॥ उपरति⁴ आणि
१. उतराई. २. भाषाप्रावीण्य. ३. झालों नाहीं व होणारही नाहीं. ४. वैराग्य.