सामग्री पर जाएँ
सर्वकोश
दासबोध (समर्थ रामदास स्वामी - सम्पूर्ण २० दशक एवं २०० समास सटीक)

दासबोध (समर्थ रामदास स्वामी - सम्पूर्ण २० दशक एवं २०० समास सटीक)

Dasbodh of Samarth Ramdas Swami with Commentary

समर्थ रामदास स्वामी द्वारा

DevanagariHindipublished467 पृष्ठ

पृष्ठ 383, कुल 467 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 383

३५८ श्रीदासबोध. [ दशक
॥ १०॥ ठाव म्हणतां पदार्थ नाहीं। पदार्थमात्र मुळींच नाहीं। जैसें तैसें
बोलों कांहीं। कळावया ॥ ११॥ अज्ञानशक्ति निरसली। ज्ञानशक्ति माव-
ळली। वृत्तिशून्य कैसी झाली। स्थिति पहा ॥ १२ ॥ मुख्य शक्तिपात
तो ऐसा। नाहीं चंचळाचा वळसो¹। निवांतीं निवांत कैसा। निर्विकारी
॥ १३॥ चंचळाचा विचार पालटे। तें चंचलचि तेथें आटे। चंचल निश्चळ
बनवटे। हें तों घडेना ॥ १४ ॥ महावाक्याचा विचार। तेथें संन्याशासि
अधिकार। दैवी कृपेचा जो नर। तोहि विवरोन पाहे ॥ १५॥ संन्यासी
म्हणजे षडंगन्यासी²। विचारवंत सर्व संन्यासी। आपली करणी आपणा-
पासीं। निश्चयेंसी ॥ १६ ॥ जगदीश वोळख्यावरी । तेथें कोण अनुमान
करी। आतां असो हें विचारी। विचार जाणती ॥ १७॥ जे जे विचारी स-
मजले। ते ते निःसंग होऊन गेले। देहाभिमानी जे उरले। ते देहाभिमान
लक्षिती ॥ १८ ॥ लक्षीं बैसलें अलक्ष। उडोनि गेला पूर्वपक्ष। हेतूरूपें अं-
तरसाक्ष। तोहि मावळला ॥ १९ ॥ आकाश आणि पाताळ। दोन्ही नामें
अंतराळ। काढितां दृश्याचें पडळ⁵। अखंड⁴ झालें ॥ २०॥ तें तों अखंडचि
आहे। मन उपाधि लक्षून पाहे। उपाधिनिरासें राहे। शब्द कैसा ॥ २१॥
शब्देंपर⁶ कल्पने पैर⁷। मनबुद्धि अगोचर⁸। विचारें पहावा विचार। अंत-
र्यामीं³ ॥ २२ ॥ पहातां पहातां कळों येतें। कळलें तितुकें व्यर्थ जातें। अव-
घड कैसें बोलावें तें। कोण्या प्रकारें ॥ २३ ॥ वाच्यार्थ वाच्यांशीं शोधिला।
अलक्षीं लक्ष्यांश बुडाला। पुढें समजोन बोला। कोणी करी ॥ २४ ॥ शा-
स्त्रास शोधीत गेला। तेणें ज्ञानी साच झाला। विकार सांडून मिळाला।
निर्विकारीं ॥२५॥ दुःस्वप्न उदंड देखिलें। जागें होतां लटिकें झालें। पुनः
जरी तें आठवलें। तरी तें मिथ्या ॥ २६ ॥ प्रारब्धयोगें देह असे। असे
अथवा नासे। विचार अंतरीं बैसे। चलेना ऐसा ॥ २७ ॥ बीज अग्नीनें
भाजलें। त्याचें वाढणेंचि खुंटलें। ज्ञात्यास तैसें झालें। वासनाबीज ॥२८॥
विचारें निश्चळ झाली बुद्धि। बुद्धीपासीं कार्यसिद्धी। पाहतां वडिलांची
बुद्धि। निश्चळीं गेली ॥ २९ ॥ निश्चळास ध्यातां निश्चळ। चंचळास ध्यातां
१. वेष्टन. २. षड्विकारांचा त्याग करणारा. ३. चित्तांत. ४. ब्रह्म. ५. पडदा.
६. शब्दातीत. ७. पलीकडे. ८. अगम्य.