दासबोध (समर्थ रामदास स्वामी - सम्पूर्ण २० दशक एवं २०० समास सटीक)

२५२ श्रीदासबोध. [ दशक
मध्यें चमत्कार होती । ऐसी यांची सद्यःप्रचीती । रोकडी पाहावी ॥ ५ ॥
तो तरी आपण नाहीं गेला । लोकीं प्रत्यक्ष देखिला । ऐसा हा चमत्कार
झाला । यास काय म्हणावें ॥ ६ ॥ तरी हा लोकांचा भावार्थ । भाविकां
देव यथार्थ । अन्यत्र कल्पना व्यर्थ । कुतर्काच्या ॥ ७ ॥ आवडे तें स्वप्नीं
देखिलें । तरी काय तेथूनि आलें । म्हणाल तेणें आठविलें । तरी द्रव्य कां
दिसे ॥ ८ ॥ एवं आपली कल्पना । स्वप्नीं येती पदार्थ नाना १। तरी ते
पदार्थ चालतीना । अथवा आठवू नाहीं ॥ ९ ॥ येथें तुटली आशंका । ज्ञा-
त्यास जन्म कल्पूं नका । उमजेना तरी विवेका । बरें पाहा ॥ १० ॥ ज्ञाते
मुक्त होऊन गेले । त्यांचें सामर्थ्य उगौचि चाले । कां जे पुण्यमागें चालिले ।
म्हणोनियां ॥ ११ ॥ या कारणें पुण्यमागें चालावें । भजन देवाचें वाढवावें ।
न्याय सोडून न जावें । अन्यायमागें ॥ १२ ॥ नाना पुरश्चरणें करावीं ।
नाना तीर्थाटनें फिरावीं । नाना सामर्थ्यं वाढवावीं । वैराग्यबळें ॥ १३ ॥
निश्चय बैपे वस्तुंकडे । तरी ज्ञानमागैंहि सामर्थ्य चढे । कोणी एक ऐकांत
मोडे । ऐसें न करावें ॥ १४ ॥ एक गुरु एक देव । कोठें तरी असावा भाव २।
भावार्थ नसतां वाव ३। सर्व कांहीं ॥ १५ ॥ निर्गुण ज्ञान झालें । म्हणोन
सगुण अलक्ष्य केलें । तरी तें ज्ञानें नागविलें । दोहींकडे ॥ १६ ॥ नाहीं
भक्ति नाहीं ज्ञान । मध्येंच पैसावलें अनुर्मान ४। म्हणोनियां जप ध्यान ।
सांडूंचि नये ॥ १७ ॥ सांडील सगुण भजनासी । तरी तो ज्ञाता परी अ-
पेशी । म्हणोनियां सगुण भजनासी । सांडूंच नये ॥ १८ ॥ निष्कामबुद्धी-
चिया भजना । त्रैलोकीं नाहीं तुळणा । सामर्थ्याविण घडेना । निष्काम
भजन ॥ १९ ॥ कामनेनें फळ घडे । निष्कामभजनें भगवंत जोडे । फळ-
भगवंतासी कोणीकडे । महदंतर ॥ २० ॥ नाना फळें देवापाशीं । आणि
फळ अंतरी भगवंतासी । या कारणें परमेश्वरासी । निष्काम भजावें ॥ २१॥
निष्काम भजनाचें फळ आगळें । सामर्थ्य चढे मर्यादेवेगळें । तेथें बापुडीं
फळें । कोणीकडे ॥ २२ ॥ भक्तें जें मनीं धरावें । तें देवें आपणाचि करावें ।
तेथें वेगळें भावावें । नलगे कदा ॥ २३ ॥ दोन्ही सामर्थ्यं एक होतां । का-
ळासि नाटोपे सर्वथा । तेथें इतरांची काय कथा । कीटकन्यायें ॥ २४ ॥

---

१. अन्य पदार्थ. २. निष्ठा. ३. मनांतून दूर. ४. संशय.