दासबोध (समर्थ रामदास स्वामी - सम्पूर्ण २० दशक एवं २०० समास सटीक)

८ वा. ] सूक्ष्म शंका. १९१
विण नुमजे। कांहीं केल्या ॥ २२ ॥ माया तोचि मूळपुरुष । साधकां न माने हैं
निःशेष । परी अनंतनामी जगदीश । कोणास म्हणावें ॥ २३ ॥ नामरूप मा-
येस लागलें । तरी हें बोलणें नटिचि झालें । तेथें श्रोतीं अनुमानिलें । कासया-
सी ॥ २४ ॥ आतां असो हे सकळ बोली । मागील आशंका राहिली । नि-
राकारीं कैशी झाली । मूळमाया ॥ २५॥ दृष्टिबंधन मिथ्या सकळ । परी तो
कैसा झाला खेळ । हें अवघें निव्वळ । करुन दाऊं ॥ २६ ॥ आकाश अ-
सतां निश्चळ । मध्यें झाला वायु चंचळ । तैसी जाणावी केवळ । मूळमा-
या ॥ २७ ॥ रूप वायूचें झालें । तेणें आकाश भंगलें । ऐसें हें सत्य मा-
निलें । न वचे कीं कदा ॥ २८ ॥ तैसी मूळमाया झाली । आणि निर्गुणता
संचली । येणें दृष्टांतें तुटली । मागील आशंका ॥ २९ ॥ वायु नव्हे पुरा-
तन । तैसी मूळमाया जाण । साच म्हणतां पुनः लीन । होत असे ॥ ३० ॥
वायु रूपें कैसा आहे । तैसी मूळमाया पाहे । असे परी ते न लाहे । रूप
तयाचें ॥ ३१॥ वायु सत्य म्हणों जातां । परी तो न ये दाखवितां । तया-
कडे पाहों जातां । धुळीच दिसे ॥ ३२ ॥ तैसी मूळमाया भासे । भासे परी
ते न दिसे । पुढें विस्तारली असे । माया अविद्या १ ॥ ३३ ॥ जैसें वायू-
चेनि योगें । दृश्य उडे गगनमागें । मूळमायेच्या संयोगें । तैसें जग ॥ ३४॥
गगनीं आभाळ नोंथिलें २ । अकस्मात उद्भवलें । मायेचेनि गुणें झालें । तैसें
जग ॥ ३५ ॥ नोंथिलेंच गगन नव्हतें । अकस्मात् आलें तेथें । तैसें दृश्य
झालें येथें । तैसियापरी ॥ ३६ ॥ परी तया आभाळाकरितां । गगनाची
गेली निश्चळता । वाटे परी तें तत्वतां । तैसेंचि आहे ॥ ३७॥ तैसें मायेक-
रितां निर्गुण । वाटे झालें सगुण । परी तें पाहतां संपूर्ण । जैसें तैसें ॥ ३८॥
आभाळ आलें आणि गेलें । तरी गगन तें संचलें । तैसें गुणा नाहीं आलें । नि-
र्गुण ब्रह्म ॥ ३९ ॥ नभ माथां लागलें दिसे । परी तें जैसें तैसें असे । तैसें
जाणावें विश्वासें । निर्गुण ब्रह्म ॥ ४० ॥ ३ ऊर्ध्व पाहतां आकाश । नीलिमा ४
दिसे सावकाश । परी तो जाणिजे मिथ्या भास । भासला असे ॥ ४१॥ आ-
काश पालथें घातलें । चहूंकडे आटोपलें । वाटे विश्वास कोंडिलें । परी तें
मोकळेंच असे ॥ ४२ ॥ पर्वतीं निळा रंग दिसे । परी तो तया लागला
१. अज्ञान. २. नसलेलें. ३. वरतीं. ४. निळा रंग.