दासबोध (समर्थ रामदास स्वामी - सम्पूर्ण २० दशक एवं २०० समास सटीक)

१२८ श्रीदासबोध. [ दशक
म्हणोनि साधक बोलिजे । आतां सिद्ध तोचि जाणिजे । पुढिले समासीं
॥ ६० ॥ येथें संशय उठिला । निस्पृह तोचि साधक झाला । त्याग न घडे
संसारिकाला । तरी तो साधक नव्हे कीं ॥ ६१ ॥ ऐसें श्रोत्यांचें उत्तर ।
त्याचें कैसें प्रत्युत्तर । पुढिले समासीं तत्पर । होऊनि ऐका ॥ ६२ ॥ इति
श्रीदासबोधे गुरुशिष्यसंवादे पंचमदशके साधकलक्षणनिरूपणं नाम नवमः
समासः ॥ ९ ॥

१०. सिद्धलक्षण.
श्रीगणेशाय नमः ॥ मागें बोलिला संसारिक । त्यागेंविण नव्हे कीं सा-
धक । ऐका याचा विवेक । ऐसा असे ॥ १ ॥ सन्मार्ग तोचि जीवीं धरणें ।
असन्मार्गाचा त्याग करणें । संसारिका त्याग येणें । प्रकारें ऐसा ॥ २ ॥
कुबुद्धित्यागाविणें कांहीं । सुबुद्धि लागणार नाहीं । सांसारिका त्याग पाहीं ।
ऐसा असे ॥ ३ ॥ प्रपंचीं वीट मानिला । मनें विषयत्याग केला । तरीच
पुढें अवलंबिला । परमार्थमार्ग ॥ ४ ॥ त्याग घडे अभावाचा^१ । त्याग घडे
संशयाचा । त्याग घडे अज्ञानाचा । शनैःशनैः^२ ॥ ५ ॥ ऐसा सूक्ष्म अंतर-
त्याग^३ । उभयतांस घडे सांगें^४ । निस्पृहास बाह्यत्याग^५ । विशेष घडे ॥ ६ ॥
संसारिका ठायीं ठायीं । बाह्यत्याग घडे कांहीं । नित्यनेम श्रवण नाहीं ।
त्यागेंविण ॥ ७ ॥ फिटली आशंका स्वभावें । त्यागेंविण साधक नव्हे ।
पुढें कथेच्या अन्वयैं । सावध ऐका ॥ ८ ॥ मागां झालें निरूपण । साध-
काची वोळखण । आतां सांगिजेल खूण । सिद्ध लक्षणाची ॥ ९ ॥ साधु
वस्तु^६ होऊनि ठेला । संशय ब्रह्मांडाबाहेर गेला । निश्चय चळैना ऐसा झाला ।
या नांव सिद्ध ॥ १० ॥ बद्धपणाचे अवगुण । मुमुक्षुपणीं नाहीं जाण ।
मुमुक्षुपणाचें लक्षण । साधकपणीं नाहीं ॥ ११ ॥ साधकास संदेहवृत्ती ।
पुढें होतसे निवृत्ती^७ । याकारणें निःसंदेह श्रोतीं । साधु वोळखावा ॥ १२ ॥
संशयरहित जें ज्ञान । तेंचि साधूचें लक्षण । सिद्धाअंगीं संशय जाण । ला-
गेल कैसा ॥ १३ ॥ कर्ममार्ग संशयैं भरला । साधनें संशय कालवला ।

---

१. अश्रद्धेचा. २. हळूहळू. ३. आसक्तीचा त्याग. ४. समग्र. ५. विषयांचा
प्रत्यक्ष त्याग. ६. ब्रह्म. ७. संशयाचें निवारण.