सामग्री पर जाएँ
सर्वकोश
बृहद्देशी (मतंग मुनि - राग-पद्धति का विश्व में सर्वप्रथम प्रतिपादक ग्रन्थ)

बृहद्देशी (मतंग मुनि - राग-पद्धति का विश्व में सर्वप्रथम प्रतिपादक ग्रन्थ)

The Brihaddeshi of Sri Matanga Muni

मतंग मुनि (सम्पादक: के. साम्बशिव शास्त्री) द्वारा

DevanagariSanskritpublished175 पृष्ठ

पृष्ठ 156, कुल 175 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 156

१४४ बृहद्देश्यां
++++++++++ क्षोन्ति तदपि सम्मतः ।
व्रातो यस्य भवेत् तालो वर्णनीयस्य संज्ञया ॥ ४०० ॥
गीयते यत् तदत्राहूर्गद्यं गीतविशारदाः ।
तालयुक्तं स्वरोपेतं मध्ये पाटविराजितम् ॥ ४०१ ॥
पुनः पदसमायुक्तं गानं + दण्डको बुधैः (?)।
विभूत्याग + सौभाग्यविरुतैः समलङ्कृ(तम्?तः) ॥४०२॥
तालेनापि च युक्तः स्याद् वर्णः कर्णाटभाषया ।
स्वरावाटसमायुक्ता तालेन च समन्विता ॥ ४०३ ॥
कया विभाषया युक्ता निरुतैः सा तु पाटली ।
यत्र स्यात् स्वरविन्यासः प्रतिपादान्त(दु ? मु)ज्ज्वलः॥४०४॥
तालेन च समायुक्तः अर्धिला नाम सो भवेत् (?) ।
परुप्रतिपदार्थं तु गीतं तालयुतं भवेत् ॥ ४०५ ॥
तातेन्तकैस्वासंयुक्तै स्वाचतुष्पीटिका भवेत् (?) ।
अर्धे गीत्वा परार्थं तु ततापरि ततस्वरा (?) ॥ ४०६ ॥

        • श्वतेन्नाश्च (?) शेषं भवेत् ततो वरी ।
          देशीगीतेऽपि वस्तु स्यान्नाटकेऽपि प्रयुज्यते ॥ ४०७ ॥
          गीते तु प्रति(ना ? ता)लेन पदस्थरसमायुतः ।
          मतः क्रौञ्चपदो नाम स तु गान्धर्ववेदिनाम् ॥ ४०८ ॥
          संस्कृतं पादमेकं तु द्वितीयं देशसंयुक्तम् ।
          सप्रासं गीयते यत्र गीतं हंसपदं विदुः ॥ ४०९ ॥
          यस्तु तालद्वयोपेतपदपाटविराजितः ।
          प्रश्नोत्तरसमायु(क्तेः?क्तः) सदोक्तः शुकसारितः ॥४१० ॥