बृहद्देशी (मतंग मुनि - राग-पद्धति का विश्व में सर्वप्रथम प्रतिपादक ग्रन्थ)

१३८ बृहद्देश्यां
त्रावणी षड्जभाषा च मालवी गुर्जरी तथा ।
बाह्य(पौढकौसन्ध्ये? पाडवकौसल्यौ)गान्धारी परवन्दित॥
ललिता निषाद्वत्या च स्वरगान्धारवर्जिता ।
देशाख्या त्रावणी चैव नीपोमुप च(?) गीयते ॥
उदाहरणं — रिरिधाधाधनीनीधाधा । मधानिरिर्ध,
धानिनिसानिनिधाधानिधामाधा । निर्रिधाधामधाधानिरिरि,
निगामागाधामारी(सानिधानिधानिधामामधानिनिरिधाधा
त्रावणा ।
धैवतान्तसंयुक्ता मूलभाषा तु दुर्बलम् ।
देवताराधने गीता षड्जभाषा तु षट्स्वरा ॥
उदाहरणं — पानिधाधा । सानिधाधा । समानिधा ।
मागागामा । निधाधा । गामागामा । गमाधाधा । गरिसानिधा।
पमामा । पामाधानी । धाधा । षड्जभाषा ।
*मध्यमांशा धैवतान्ता पाडवा ऋषभान्विता ।
गीयते यज्ञकाले या सा ख्याता बाह्यपाडवा ॥
उदाहरणं—माधा । मानिनिपामापा । धाधा । मा-
धामागा । गागागामा । ममनिध । मापापानि । धाधाधा ।
बाह्यपाडवा ।
निषादांशा धैवतान्ता पाडवा षड्जवर्जिता ।
कोसलदेशसम्भूता प्रतीहारेषु गीयते ॥
उदाहरणं — निनिधा । पामामा । मागमा । सासा-
सासासा । मागमानिधाधा । कौसली ।

• मालवीगुर्जयोर्लक्षणमुदाहरणं च न दृश्यते ।