बृहद्देशी (मतंग मुनि - राग-पद्धति का विश्व में सर्वप्रथम प्रतिपादक ग्रन्थ)

भाषालक्षणम् । - १३७
भिन्नवलितिका रविचन्द्रा भिन्नपौराली द्राविडी ।
पिञ्जरी पार्वती चैव हिन्दोलके ?]
*पनिनिमागारिसानिरिनिसारिगामापापामागारिमानिनिधा-
नीनीधामापापा । पौराली ।
पञ्चमांशा तु संपूर्णा + + + + + + + ।
+भाषाकरणे चैवमुद्धारे चैव गीयते ॥
उदाहरणं — पापानिधाधानिधागासासासानिधाधा-
निनिपाधमा । गागाधामामापापाधानीसासारीगारी । सनि-
धापापा । वेगवती ।
पञ्चमार्षे तु संपूर्णा मूलभाषा तु पञ्चमा ।
प्रगल्भमनसे गीते भाषा मालवपञ्चमे ॥
उदाहरणं—पापापामामारिरिगारिनिधाधा । धाधारि-
निगारिमागरिनीधापापापाधापामामापामाधानिरिमागामागा-
रीसासानिसानिधापापा । पञ्चमा ।
मध्यमांशा पञ्चमान्ता भावनास्था ध्रुवेशजा ।
अन्ध्री तु विश्रुता लोके व्याधा दुष्टेषु (?) गीयते ॥
उदाहरणं — सामपामापापानिधाधानिपापानिपमा-
रिसानिधापामा । सामाधानिधापापापासापानिगारिसानिनी-
सानिसानिधामामानिधापापा । अन्ध्री ।
गान्धारांशा तु गान्धारी संपूर्णा पञ्चमानुगा ।
विभाषा च सानुना गीयते(?) मालवपञ्चमे ॥
उदाहरणं—गागानिनिधाधाधानिरिरिगापमागारीरि-
सनीसासा । धाधासाधानी । सागासानिधापापा । गान्धारी ।
इति शार्दूलमते पञ्चमभाषाः समाप्ताः ॥

• विभावन्त्या उदाहरणं पौराल्या लक्षणं च न दृश्यते ।
  T