सामग्री पर जाएँ
सर्वकोश
बृहद्देशी (मतंग मुनि - राग-पद्धति का विश्व में सर्वप्रथम प्रतिपादक ग्रन्थ)

बृहद्देशी (मतंग मुनि - राग-पद्धति का विश्व में सर्वप्रथम प्रतिपादक ग्रन्थ)

The Brihaddeshi of Sri Matanga Muni

मतंग मुनि (सम्पादक: के. साम्बशिव शास्त्री) द्वारा

DevanagariSanskritpublished175 पृष्ठ

पृष्ठ 151, कुल 175 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 151

भाषालक्षणम् । १३९
गान्धारां(श ? शा) मध्यमान्ता गान्धारी मध्यमाश्रिता ।
एकान्तवासिभिर्गीता मूलभाषा तु षड्जगा ॥
उदाहरणं — गामापानीसासा । निधाधामामामागा-
माधा । निसारी । सापामामा । धानीसारी । गारीसानी ।
धामामा । गान्धारी ।
धैवताद्यन्तषड्जर्षभहीना षाडवस्वरा ।

    • वलितगा एषा गीयते दृढमानसैः ॥
      उदाहरणं — धाधामापा । गागामाधानिसानिधाधा-
      पापागामाधासनिधानिसासागामापापाधाधा । मधापामामाग-
      धगामधानिसासा । निसानिगागामासानीधाधापभामागाधा ।
      सामाधानीससाधापामाधाधा । स्वरवलिता ।
      धैवताद्यन्तललिता षड्जपञ्चमवर्जिता ।
      पञ्चस्वरा तु गीयते प्रकृष्ट सा मता क्रमात् ॥
      उदाहरणं—धासाधागासानिसामानि । मानिधा-
      मागा । गामाधानी । धामामागा । रिनिधाधा । ललिता ।
      निषादपतरख्याता (?) धैवताद्यन्तरा + + ।
      • म्या + भाषा च गीतान्त्येन विवर्जिता ॥
        उदाहरणं—धामागापा । पास्तापापा । गमामापानि-
        धाधाधाधा । पामाधागागा । सनिधाधापापा । धासागमागाप-
        निधाधानीसरिसामापानिधापामामागाप्सधानीधाधा । निष्पा-
        दवती ।
        धैवताद्यन्तसंयुक्ता षाडवा तुम्बुरु स्मृता ।
        ऋषभेण विहीना तु गीयते ब्रह्मवादिभिः ॥