सामग्री पर जाएँ
सर्वकोश
बृहद्देशी (मतंग मुनि - राग-पद्धति का विश्व में सर्वप्रथम प्रतिपादक ग्रन्थ)

बृहद्देशी (मतंग मुनि - राग-पद्धति का विश्व में सर्वप्रथम प्रतिपादक ग्रन्थ)

The Brihaddeshi of Sri Matanga Muni

मतंग मुनि (सम्पादक: के. साम्बशिव शास्त्री) द्वारा

DevanagariSanskritpublished175 पृष्ठ

पृष्ठ 14, कुल 175 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 14

ग्रामिकीं श्रुतिं कृत्वा पञ्चमस्यापकर्षात् तामेव श्रुतिं पञ्चम-
वशात् षड्जग्रामिकीं कुर्यात् । एवं श्रुत्यपकृष्टा भवति, परं
विशेषलाभो नास्ति, उच्चनीचमात्रप्रतीतेः । पुनरपि तद्देवा-
पकर्षयेत् । यथा गान्धारनिषादौ कर्तरी पुनरन्यतरस्यां स्थि-
(त १ र)त्रीणायां धैवतर्षभौ कर्मतामापन्नौ (प्र)वेक्ष्य (तद्विश्रु-
त्येङ्क्योः सिकलात् ?) पुनरपि तद्देवापकृष्टायां चलवीणायां
धैवतर्षभौ इतरस्यां पञ्चमषड्जौ प्रवेक्ष्य तत् त्रिश्रुत्य(भि ? ग्य)-
धिकत्वात् पुनरपि तद्देवापकृष्टायां पञ्चममध्यमषड्जा इति ।
अस्यां मध्यमगान्धारनिषादा(न् ? :)प्रविशन्ति चतुःश्रुत्य(भि?
भ्य)धिकत्वात् । एवमनेन दर्शनेन द्वाविंशतिश्रुतयो भवन्ति ।
एवं मध्यमग्रामे द्रष्टव्यम् । प्रस्तारो यथा —

   च  ध्रु
   ल  वी
   वी णा
   णा
सरिगग, ममपपधधनि
सरिगगममपपधधनि
सरिगगममपपधधनि
सरिगगममपपधधनि

चलवीणायाः प्रथमापकर्षे श्रुतिलाभो नास्ति । द्वि-
तीये च(दण्डम ? तुः)श्रुतिलाभः । (चतुर्थे द्वादशश्रुतिलाभः ।
एवं द्वाविंशतिभेदभिन्नाः श्रुतयस्त्रिषु स्थानेषु प्रत्येका वा
द्वाविंशतिप्रकारतया श्रुतिलाभः । ?) तृतीये षट्श्रुतिलाभः ।
चतुर्थे द्वादशश्रुतिलाभः । एवं द्वाविंशतिभेदभिन्नाः श्रुतयो
१. 'भ्य. ख. पाठः.