बृहद्देशी (मतंग मुनि - राग-पद्धति का विश्व में सर्वप्रथम प्रतिपादक ग्रन्थ)
The Brihaddeshi of Sri Matanga Muni
मतंग मुनि (सम्पादक: के. साम्बशिव शास्त्री) द्वारा
पृष्ठ 105, कुल 175 में से
संदर्भ में पढ़ेंरागलक्षणम् । ९३
षड्स्वरः। उद्भटनाट्ये विप्रलम्भशृङ्गारे चास्य विनियोगः ।
बीभत्सभयान(क)रसौ रसः। धैवतादिमूर्च्छना । आरोही वर्णः।
प्रसन्नमध्योऽलङ्कारः । दक्षिणे कला वार्त्तिके कला चित्रे
कला । स्वरपदगीते चच्चत्पुटतालः ।
उत्पन्नः कैशिकीषड्जमध्यमाजातितो मतः ॥ ३३५ ॥
षड्जांशः पञ्चमन्या(सः) सम्प्रोक्तो गौडकैशिकः ।
अस्यार्थः — गौडकैशिको रा(मो ? गो) मध्यमग्राम-
सम्बन्धः । कैशिकीषड्जमध्यमाभ्यां जातः । षड्जोऽस्य
ग्रहोऽशश्च । पञ्चमो न्यासः । निषादोऽत्र काकली । पूर्ण-
श्चायम् । तथा प्रयोगोऽस्ति । त्रिश्रुतिकत्वात् पञ्चमस्य,
चतुःश्रुतिकत्वाद् धैवतस्य मध्यमग्रामसम्बन्ध एवासौ रागः ।
यद्यपि ग्रामद्वयजातौ जातः, तथापि षड्जोऽस्य ग्रामः, न
मध्यमः । तथा दर्शनात् । करुणे चास्य विनियोगः । वीरा-
दिको रसः । षड्जादिमूर्च्छना । आरोही वर्णः । प्रसन्नादिर-
लङ्कारः । दक्षिणे कला वार्त्तिके कला चित्रे कला । स्वरप-
दगीते चच्चत्पुटादितालः ।
षड्जांशो मध्यमन्यासः षड्जमध्यम(वा ? या)कृतः ॥
परिपूर्णस्वरः प्रोक्तो गौडकैशिकमध्यमः ।
अस्यार्थः — गौडकैशिकमध्यमः षड्जग्रामसम्बन्धः
प(ड्ज)मध्यमाजाते(त ?)र्जातत्वात् । षड्जोऽस्य ग्रहोऽशश्च ।
मध्यमो न्यासः । निषादोऽत्र काकलिः । पूर्णश्चायम्। भयानके