भोजनकुतूहल: प्रथम भाग (रघुनाथ नवहस्त - आहार-रसायन, पाकशाला-व्यवस्था व विरुद्धाहार)

भोजनकुतूहले
'कोमलं नीलवृन्ताकं मधुरं बृंहणं गुरु ।
पित्तघ्नं प्रीणनं जाड्यं विष्टम्भि कफवातकृत् ॥
नीलवृन्ताकं ।
त्रिदोषशमनं पथ्यं सुस्वादु कटु दीपनम् ।
सर्वव्याधिहरं हृद्यमुष्णं वार्तारिकाफलम् ॥
डोरलीवांगी ।
रुच्यं स्वयं ज्वरश्वासकासार्शस्सर्वरोगजित् ।
हृद्यं कटु रसे पाके क्षुद्रं वार्त्ताकिकाफलम् ॥
सूक्ष्मवांगी ।
चित्रफला कण्टकिनी महती कट्फला तथा ।
मिश्रवर्णफला नीलफळा रक्तफळा तथा ॥
शाकश्रेष्ठा रक्तफळा नृपप्रियफला तथा ।
वार्त्ताकी कटुका रुच्या मधुरा पित्तनाशिनी ।
बलपुष्टिकरी हृद्या गुरुर्वातेषु निन्दिता ॥
सर्ववांगी ।
बालं पथ्यं त्रिदोषघ्नं मध्यमं पित्तवर्धनम् ।
पक्वं श्लेष्मकरं विद्यात् समस्तं बृहतीफलम् ॥
डोरली ।
विज्ञेया श्वेतबृहती वातश्लेष्मविनाशिनी ।
श्वेतडोरली ।
कण्टकारी कटूष्णा च दीपनी श्वासकासनुत् ।
प्रतिश्यायार्त्तिदोषघ्नी कफवातज्वरार्त्तिनुत् ॥
रिङ्गणी ।
१. J₁. omits डोरलीवांगी and the next verse, possibly due
to the scribe.
J₁. वृत्तफला ।